Hongaarse wet ongeldig verklaard
Het Europees Gerechtshof heeft bepaald dat de liberale Central European University (CEU) onterecht uit Hongarije is verdreven. De omstreden hoger onderwijswet Lex-CEU is namelijk in strijd met Europese wetgeving. Volgens de wet mocht CEU niet in Hongarije opereren, omdat de instelling duaal geregistreerd is in zowel New York als Hongarije en in Hongarije Amerikaanse opleidingen aanbiedt. Door de wet moest de CEU een groot deel van de campus naar Wenen verplaatsen. Het Hof concludeert nu, na een aanmaning van de Commissie in 2017, dat Lex-CEU niet conform is aan de fundamentele rechten opgesteld in het EU-Handvest van de grondrechten, waaronder het recht op academische vrijheid en het recht om hoger onderwijsinstellingen op te richten. Bovendien houdt Lex-CEU zich niet aan de regels opgesteld binnen het kader van de Wereldhandelsorganisatie, gericht op de vrijheid van vestiging en het vrije verkeer van diensten. De CEU verwelkomt het oordeel en stelt dat het een “historische overwinning is voor academische vrijheid in Europa.”
Context
Academische vrijheid is een belangrijk begrip binnen de EU, waar ook binnen het Bolognaproces speciale aandacht aan wordt besteed. Begin 2020 kwam de werkgroep van het Bolognaproces met een Europese definitie van academische vrijheid, die dit najaar in de ministeriële Bologna conferentie besproken zal worden. In 2019 waarschuwden de drie kenniskoepels European University Association, All European Academies en Science Europe ervoor dat academische vrijheid onder druk staat.
