Dossier: Industriebeleid

De kern van het Europees industriebeleid is om de industrie concurrerend te houden en de duale transitie naar klimaatneutraliteit en digitaal leiderschap te begeleiden. In mei 2021 presenteerde de Europese Commissie de update van de nieuwe Industriestrategie.


Ontwikkelingen laatste drie maanden

In februari 2022 presenteerde de Commissie het voorstel voor een Chips Act, bedoeld om het marktaandeel van de EU in de wereldwijde chipsindustrie in 2030 te vergroten naar 20 procent.  Daarvoor gaat zij flink investeren in productie én onderzoek, ontwikkeling & innovatie. De Joint Undertaking voor digitale sleuteltechnologieën wordt omgedoopt tot Chips Joint Undertaking en vanuit Digital en Horizon Europe wordt er 2,4 miljard euro extra vrijgemaakt, die niet aan andere doelen besteed kan worden. De Commissie voorziet verder een belangrijke rol voor IPCEI’s, mbk & start-ups en onderwijs & training. Simultaan aan de publicatie van de Chips Act is de Commissie op zoek naar input van belanghebbenden uit sectoren waar chips een belangrijke rol spelen. Met die inbreng wil de Commissie inzicht verkrijgen in hoe het chiptekort de Europese industrie belemmert. Een andere openstaande consultatie is op zoek naar input over hoe industriële ecosystemen gericht op auto, water- en spoorwegen kunnen worden voorbereid op de digitale en groene transities.

In december 2021 werd het EU Industrial R&D Investment Scoreboard gepubliceerd. Daaruit blijkt dat de Europese industrie in 2020 2,2% minder in onderzoek en innovatie investeerde. Wereldwijd nam het aantal investeringen toe, waardoor de EU terrein verliest ten aanzien van de concurrentie. Vooral in de auto-industrie en ruimtevaart en defensie namen Europese investeringen af, in de ICT en gezondheid namen ze toe. Nederland staat op plek 3 in de EU qua investeringen.

Gelieerd aan het industriebeleid presenteerde de Commissie in februari 2022 plannen op het gebied van defensie en ruimtevaart. Samenwerking tussen lidstaten op het gebied van onderzoek en innovatie moeten strategische afhankelijkheden in deze sectoren gaan verminderen. De initiatieven zijn concrete stappen voor een betere geïntegreerde en concurrerende Europese defensiemarkt en een veiligere (en meer Europese) ruimte.

Ook in februari 2022 organiseerde Neth-ER in samenwerking met TNO een evenement over Technology Infrastructures. Een verslag is hier terug te lezen.

Belang voor het kennisveld

De industriestrategie van 2021 betreft een update van de strategie die werd gepubliceerd in maart 2020. Die update was nodig in verband met de coronapandemie. De strategie is eigenlijk ook een industriële innovatiestrategie, zo stelt de Commissie. Zonder innovatie kan de industrie niet concurreren op het wereldtoneel, noch de benodigde vergroening- en digitaliseringsslag maken. De industriestrategie verbindt programma’s voor industrie, interne markt, onderzoek & innovatie, digitalisering en milieu. Door middel van innovatie en technologische ontwikkeling zal de EU een wereldleider moeten worden in belangrijke nieuwe sectoren, zoals sleuteltechnologieën.

Om de ambities ten uitvoer te brengen is een belangrijke rol weggelegd voor het kennisveld. Een groot onderdeel van de strategie richt zich op het versterken van de ecosystemen in het algemeen, omdat cruciale industriële activiteiten zich vaak concentreren op één plek. Via ecosystemen worden belangrijke spelers uit waardenketens gecentraliseerd, zoals bedrijven, onderzoeksinstellingen en opleidingscentra. Place-based innovation and experimentation moet het mkb en de bevolking uit Europese regio’s beter betrekken bij deze ecosystemen. Binnen het Industrial Forum, waarin bedrijven, sociale partners, lidstaten én kennisinstellingen vertegenwoordigd zijn, wordt er gepraat  over de risico’s en behoeftes van industriële ecosystemen.

 

Tevens worden sectoren gevraagd om industriële allianties te vormen, waaronder waterstof, digitale clouds en grondstoffen. De actieplannen voor deze allianties wil de Commissie ondersteunen met partnerschappen in Horizon Europe. Andere punten die worden genoemd in de strategie zijn de Important Projects of Common European Interest (IPCEI’s), grensoverschrijdende Europese projecten waarmee lidstaten niet belemmerd door staatssteunregelgeving investeren in onderzoek en innovatie daar waar dit niet door de markt alleen kan gebeuren en de nieuwe Pacts for Skills die het proces van om- en bijscholen in goede banen moet leiden. Ook wil de Commissie extra letten op het aantal vrouwen dat een STEM-opleiding volgt (Science, Technology, Engineering and Mathematics), passend bij de nieuwe gendergelijkheidstrategie en de update van het Digital Education Action Plan.

Voorafgaand aan het nieuwe plannen op het gebied van defensie en ruimtevaart lanceerde de Commissie in februari 2021een actieplan gericht op de synergiën tussen de civiele-, defensie- en ruimtevaartindustrie.

Geüpdatet op: 07/03/2022

lees meer