Universiteitsbestuur moet zich meer bemoeien met ‘big deals’ uitgeverijen

28 november 2019

De marktpositie van universiteiten ten opzichte van grote uitgeverijen kan verbeterd worden door universiteitsbesturen aan tafel plaats te laten nemen in het onderhandelingsproces. Dit stelt de European University Association in een rapport over ‘big deals’ tussen universiteiten en uitgeverijen. Ook roept de EUA onderhandelende partijen op om meer informatie te delen, bijvoorbeeld door contracten openbaar te maken of communicatieplatformen op te zetten. In een recente follow-up op dit rapport geeft de EUA meer inzicht in de financiële dynamiek van wetenschappelijke publicaties.   

Zowel experts als bestuur nodig in onderhandelingen  

Een betere betrokkenheid van het universiteitsbestuur kan de positie van universiteiten verbeteren in de onderhandelingen over ‘big deals’ met academische uitgevers. De European University Association roept hiertoe op in een bijgewerkte versie van de EUA Open Access Survey Results. Het rapport laat zien dat universiteiten samen op z’n minst meer dan 1 miljard euro besteden aan het aanschaffen van digitale bronnen zoals vaktijdschriften, databases en e-books. De kosten liggen vermoedelijk nog hoger omdat enkel deals met grote uitgeverijen meegenomen in de berekening. Om effectiever te worden in onderhandelingen zal er in de toekomst meer betrokkenheid nodig zijn van zowel hoge bestuursleden als technici zoals bibliothecarissen. 

Universiteiten hebben baat bij delen informatie

De onderhandelingspositie van universiteiten staat niet gelijk aan die van uitgeverijen, ondanks de enorme financiële bijdrage aan ‘big deals’. Onderhandelende partijen namens universiteiten moeten zich hiervan bewust zijn om zo de situatie te kunnen verbeteren. Onderhandelingen zijn nog steeds vertrouwelijk, terwijl de positie van universiteiten juist verbeterd zou kunnen worden door meer informatie met elkaar te delen. Hiertoe is het nodig dat nationale en Europese regels veranderen, communicatieplatformen opgezet worden voor onderhandelaars, en contracten openbaar gemaakt worden. Ook zullen universiteiten en consortia de kosten van aanschaf van wetenschappelijke publicaties beter moeten bijhouden, zodat er een completer overzicht van de nationale en Europese publicatiemarkt komt. 

Veel variatie in prijzen

In oktober verscheen een follow-up van het rapport, waarin meer inzichten worden gegeven over de kosten, publicatievolume en tijdlijnen van ‘big deals’. Zo blijkt dat er een grote variatie is in de prijzen die uitgevers hanteren voor universiteiten. Dit komt omdat er uiteenlopende mechanismes worden gebruikt om prijzen te bepalen. De EUA benadrukt het belang van politieke steun voor eerlijke contracten die bijdragen aan de implementatie van Open Access. Ook is er volgens de koepel van universiteiten steun nodig voor het opzetten van infrastructuren die het mogelijk maken academisch werk te laten publiceren door universiteiten zelf. 

Context

Voor de bijgewerkte versie van het eerste rapport over ‘big deals’ ondervroeg de EUA 31 vertegenwoordigers van kennisinstellingen uit 30 verschillende Europese landen. Daarnaast werd er veel informatie en data verzameld over deals met de grootste uitgeverijen, zoals Elsevier en Taylor & Francis. Open Access is een prioriteit van de EU en megadeals met grote uitgeverijen passen niet in dat plaatje. Het doel is om in 2020 al het Europees en nationaal gefinancierde onderzoek Open Access te publiceren, maar de EUA concludeerde eerder in een rapport dat er nog een lange weg te gaan is. 

Meer informatie: 

Publicatie EUA: Decrypting the Big Deal Landscape: Follow-up of the 2019 EUA Big Deals Survey Report
Publicatie EUA: 2017-2018 EUA Open Access Survey Results
Artikel Neth-ER: EUA: Universiteiten stimuleren Open Access nog niet genoeg
Artikel Neth-ER: EUA: Open Access kan miljoenen besparen
Artikel Neth-ER: Plan S: publiek gefinancierd onderzoek verplicht Open Access na 2020

Lees meer over: 

Schrijf u in voor onze nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van ons laatste nieuws.

Meer informatie nodig ?

Stel uw vraag aan één van onze medewerkers

Gerelateerde artikelen

Wat moeten beleidsmakers met open access?

Beleidsmakers kunnen nog heel veel doen om open toegang en gebruik van data te bevorderen. Dat blijkt een analyse van beleidsmaatregelen van de OESO. Verder negeren de meeste beleidsinitiatieven...

Lees meer

Moedas: Impact van Horizon kun je niet overdrijven

Carlos Moedas, Europees commissaris voor Onderzoek, Wetenschap en Innovatie, kijkt tevreden terug op zijn ambtstermijn. Moedas ziet vijf mijlpalen, waaronder de EIC en het aanpakken van...

Lees meer

Roadmap 2021 Update gelanceerd

De Roadmap 2021 Update is gelanceerd. Na twee jaar moet dit proces in 2021 leiden tot een nieuw investeringsplan voor Europese onderzoeksinfrastructuren. Het Europese kennisveld kan tot 5 mei 2020...

Lees meer

cOAlition S benoemt Johan Rooryck als voorvechter Open Access

cOAlition S heeft Johan Rooryck benoemd als kampioen Open Access. In zijn rol zal hij cOAlition S vertegenwoordigen naar externe belanghebbenden en zal hij advies geven over manieren om de overgang...

Lees meer