Ongelijkheid centraal thema in onderwijs- en opleidingsmonitor 2017

10 november 2017

Het aantal afgestudeerden in het hoger onderwijs is gegroeid en er zijn minder voortijdig schoolverlaters in Nederland. Dit blijkt uit de onderwijs- en opleidingsmonitor 2017 van de Europese Commissie. Verder scoren Nederlandse jongeren minder op basisvaardigheden. Daarnaast blijft ‘ongelijkheid’ een aandachtspunt in het Europese onderwijslandschap.

Nederland op goede koers

In vergelijking met andere EU-landen scoort Nederland goed op het gebied van onderwijs en opleiding. Het aantal afgestudeerden van het hoger onderwijs is bijvoorbeeld tussen 2013 en 2016 sterk gegroeid en ligt ver boven het EU-gemiddelde. Dit blijkt uit de onderwijs- en opleidingsmonitor en het Nederlandse landenverslag van de Europese Commissie. Ook ligt het aantal afgestudeerden van tertiair onderwijs in Nederland ver boven het EU-gemiddelde en vindt meer dan 90% van de afgestudeerden binnen drie jaar een baan. Wel is hier een groot verschil tussen afgestudeerden onder in Nederland geboren personen en afgestudeerden met een migratieachtergrond. Uit enquêtes blijkt dat de laatste groep minder kans heeft op een baan die aansluit op hun kwalificaties dan hun medestudenten.

In 2016 is het percentage voortijdig schoolverlaters gedaald naar 8% en hiermee heeft Nederland haar nationale doelstelling voor 2020 bereikt. De regionale aanpak in Nederland heeft sterk bijgedragen aan deze prestatie en de overheid steunt deze actie jaarlijks met 140 miljoen euro. Verder is de deelname van volwassenen aan onderwijs of opleidingen bijna het dubbele van het EU-gemiddelde en is de leermobiliteit van bachelor- en masterstudenten toegenomen, waarmee Nederland ook daarop bovengemiddeld presteert.

Basisvaardigheden NL jongeren slechter

Wel presteren Nederlandse jongeren minder goed dan voorgaande jaren in de basisvaardigheden lezen, wetenschap en wiskunde. Waar in 2012 14% van de scholieren ondermaats presteerde in deze basisvakken, was dit in 2016 bijna 18%. Ondanks dat dit nog steeds beter is dan het EU-gemiddelde (bijna 20%) zijn er nog steeds veel verschillen tussen leerlingenpopulaties en scholen. Daarbij zijn de schoolprestaties en arbeidsparticipatie van jongeren met een migratieachtergrond net als vorig jaar belangrijke uitdagingen. Zij scoren namelijk aanzienlijk lager op school dan jongeren die in Nederland zijn geboren. Er zal in 2017 en 2018 meer aandacht worden besteed aan het dichten van deze prestatiekloof. Verder is er een toenemend tekort aan (gekwalificeerde) leerkrachten, wat invloed heeft op de prestaties in het onderwijs.

Modernisering onderwijs nodig in heel Europa

In alle EU-landen is het noodzakelijk om het onderwijs te moderniseren om te kunnen inspelen op de snelle technologische vooruitgangen en globalisering. Het rapport stelt vragen over het gebruik van moderne technologieën in het onderwijs, de noodzaak om radicalisering tegen te gaan en de participatie van ouders, de lokale gemeenschap en belanghebbenden. Ook blijft de kloof tussen jongens en meisjes voor wat betreft de beheersing van basisvaardigheden een uitdaging op alle onderwijsniveaus, aangezien meisjes het vaak beter doen dan jongens.

Europese vooruitgang met het oog op Europa 2020-doelstellingen

In Europa is de volgende vooruitgang geboekt met het oog op de Europa 2020-doelstellingen:

  • Het percentage vroegtijdig schoolverlaters in de EU is nu 10,7% en gaat hiermee richting de doelstelling van 10% voor 2020. Echter, het percentage voor in het buitenland geboren studenten is veel hoger (19,7%).
  • Tertiair onderwijs is weer toegankelijker geworden in Europa. De doelstelling van 40% in 2020 is binnen handbereik met de huidige 39,1%.
  • Het percentage van 15-jarige studenten dat niet de basisvaardigheden heeft in rekenen, wetenschap en wiskunde is van 16,6% in 2012 gestegen naar 20,6% in 2016.
  • Het aantal werkende afgestudeerden blijft groeien na de crisis in 2008 en heeft in vergelijking met vorig jaar een kleine verbeteringsslag gemaakt. Het doel voor 2020 is 82% van de recent afgestudeerden aan het werk te zien in de EU, en het percentage is nu 78,2%.
  • Het volwassenenonderwijs heeft geen verbetering gezien vanaf 2015. Met de huidige 10,8% van de volwassenen in onderwijs of opleiding lijkt het doel van 15% nog ver weg.

Over de onderwijs- en opleidingsmonitor

De jaarlijkse onderwijs- en opleidingsmonitor evalueert de onderwijs- en opleidingssystemen in Europa als geheel en publiceert ook voor elk land individuele verslagen. Het centrale thema is dit jaar ‘ongelijkheid', wat aangeeft welke uitdagingen veel EU-landen tegenkomen, zoals bijvoorbeeld het aanpakken van intergenerationeel onderpresteren en de moeilijkheden voor laagopgeleide migranten. Belangrijke indicatoren dit jaar zijn onder andere voortijdig schoolverlaten, toegankelijkheid tot tertiair onderwijs en arbeidsparticipatie onder afgestudeerden. De monitor kijkt daarnaast ook naar horizontale prioriteiten, zoals de financiering van het onderwijs en de ontwikkeling van docenten. De analyse wordt gedaan op basis van data van Eurostat, de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) en de resultaten van diverse enquêtes.

Meer informatie

Persbericht Europese Commissie: Education and Training Monitor
Rapport Europese Commissie: Onderwijs- en opleidingsmonitor 2017 – Nederland
Rapport Europese Commissie: Education and Training Monitor 2017
Dossier Neth-ER: Volwassenenonderwijs
Artikel Neth-ER: Maak Europees onderwijs relevanter en inclusiever!

Schrijf u in voor onze nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van ons laatste nieuws.

Meer informatie nodig ?

Stel uw vraag aan één van onze medewerkers

Gerelateerde artikelen

EP: prioriteit voor onderwijs en training in toekomstige MFK

Onderwijs en training voor iedereen moet prioriteit krijgen in het toekomstige meerjarig financieel kader (MFK). Dit staat in een resolutie over modernisering van het onderwijs die is aangenomen...

Lees meer

Drie Nederlandse universiteiten in top 100 QS-Ranking

Drie Nederlandse universiteiten, de TU Delft, de Universiteit van Amsterdam en de TU Eindhoven, staan in de top 100 van de QS World University ranking van 2019. Dit is een stijging ten opzichte van...

Lees meer

De 2018-editie van U-Multirank is gelanceerd!

De 2018-editie van U-Multirank is uitgebracht. In de nieuwe versie worden meer dan 1.600 universiteiten wereldwijd vergeleken, gebaseerd op studierichtingen en specifieke indicatoren die u kunt...

Lees meer

Maastricht in top vijf beste jonge universiteiten

De Universiteit Maastricht staat op de vijfde plek in de Young University Rankings 2018 van Times Higher Education (THE). De beste universiteiten die niet ouder zijn dan vijftig jaar worden hierin...

Lees meer