Hoe verklein je de EU innovatiekloof?

20 september 2017

Meer synergieën tussen Horizon 2020 en Structuurfondsen en effectievere Spreading Excellence-instrumenten kunnen helpen de innovatiekloof tussen de EU-13 en EU-15 te verkleinen. Verschillende ideeën voor het verkleinen van deze kloof zijn uitgewerkt in een onderzoek van Neth-ER.

Aanbevelingen aan de Europese Commissie

Om synergieën tussen het onderzoeks- en innovatieprogramma Horizon 2020 en de Structuurfondsen te realiseren, zouden verschillende regels van Horizon 2020 en ESIF geharmoniseerd en gestandaardiseerd moeten worden. Hiervoor is betere coördinatie en communicatie nodig tussen de relevante directoraten-generaal (REGIO en RTD) van de Europese Commissie, waarbij een strategische lange-termijn visie en misschien zelfs een gezamenlijk beleid tot stand moet komen. Het is hierbij van essentieel belang dat beide programma’s hun eigen doel en functie behouden. Om dit te realiseren in de volgende programmaperiode, moeten synergieën tussen de opvolgers van de Structuurfondsen en van Horizon 2020 nu al in overweging worden genomen.

Verder moeten stakeholders betere instructies krijgen over mogelijke synergieën, bijvoorbeeld tijdens trainingsessies en informatiedagen. Ook kunnen de door de Europese Commissie aangeboden richtlijnen voor synergieën in de praktijk concreter worden gemaakt. Ze zijn nu te abstract en het is onduidelijk over hoe belanghebbenden kunnen bijdragen aan het ontwikkelen van synergieën. Bovendien zijn deze richtlijnen van de Commissie vrij laat gepubliceerd; toen de ESIF-fondsen al waren verdeeld en de operationele programma’s waren goedgekeurd.

Verder hanteert de Europese Commissie geen eenduidige definitie van het concept 'excellentie'. Vaak volgt de Commissie de definitie van EU-15, waarin alleen de allerbeste voorstellen in aanmerking komen voor financiering. De deur zou echter open moeten staan voor alternatieve interpretaties van EU-13, die excellentie als een vastgesteld doel zien dat bereikt kan worden door intensieve samenwerking met instellingen van wereldklasse. Dat is verwarrend. 

Aanbeveling voor Horizon 2020

De Spreading Excellence-instrumenten binnen Horizon 2020 kunnen effectiever worden ingericht. Zo zou het activiteitenpakket voor het Teaming-budget kunnen worden uitgebreid, bijvoorbeeld om ook onderzoek te financieren. Ook zou de Europese Commissie Twinning-activiteiten moeten koppelen aan een concreet onderzoeksproject. Tenslotte moet worden vastgehouden aan ERA-Chairs als full-time positie om voldoende betrokkenheid te garanderen.  

Aanbeveling voor lidstaten

De nationale inspanningen van de lidstaten zouden opgeschroefd moeten worden, aangezien nationale uitgaven aan onderzoek, technologie en ontwikkeling in EU-13 enorm verschillen van die van de EU-15 zowel in absolute als relatieve zin. Dit leidt bijvoorbeeld tot een onvermogen om competitieve salarissen te betalen en draagt bij aan ‘brain drain’.

Over Spreading Excellence and Widening Participation

Het is essentieel dat de onderzoeks- en innovatiekloof tussen de EU-13 en EU-15 in Europa verkleind wordt, om alle kennispotentie die Europa heeft te benutten en internationaal competitief te blijven. Naast mogelijke synergieën tussen Horizon 2020 en de Structuurfondsen, waarin dus nog verbetering mogelijk is, heeft de Europese Commissie initiatieven geïntroduceerd in Horizon 2020 onder 'Spreading Excellence and Widening Participation'. Deze instrumenten moeten minder presterende lidstaten ondersteunen. Hiermee kunnen bijvoorbeeld nationale contactpunten (NCP’s, zoals Rijksdienst voor Ondernemend in Nederland) minder ervaren EU-13 instituties ondersteunen in hun navigatie door het complexe Europese financieringslandschap en dragen Teaming, Twinning en de ERA-Chairs bij aan het creëren van mogelijkheden voor EU-13 instituties om zich te verbinden aan excellente EU-15 expertise en netwerken.

Torben Vorgers
Stagair

Torben heeft tijdens zijn stage bij Neth-ER onderzoek gedaan naar mogelijkheden om de innovatiekloof in Europa te dichten, zonder het ‘excellentieprincipe’ van Horizon 2020 op de tocht te zetten. Bent u geïnteresseerd in meer achtergrond? Neem dan contact op met Neth-ER.

Meer informatie

Website Neth-ER: Widening participation
Publicatie Neth-ER: Neth-ER position paper interim evaluation Horizon 2020
Publicatie Europese Commissie: Establishing Synergies between European Structural and Investment Funds, Horizon 2020 and other research, innovation and competitiveness-related Union Programmes

 

Schrijf u in voor onze nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van ons laatste nieuws.

Meer informatie nodig ?

Stel uw vraag aan één van onze medewerkers

Gerelateerde artikelen

Raad voor Concurrentievermogen: geïntegreerde aanpak voor duurzame groei

Europese groei moet duurzaam zijn. Om dat mogelijk te maken is een geïntegreerde aanpak nodig, waar ook onderzoeks- en innovatiebeleid deel van moeten uitmaken. Dat is de uitkomst van de eerste...

Lees meer

Mazzucato: missie-gedreven onderzoek vraagt om andere manier van denken

Missie-gedreven onderzoek vereist een andere rol van de burger en overheid en een andere vorm van financiering. In haar tweede rapport benadrukt Mazzucato dat er een nieuwe manier van denken nodig...

Lees meer

2,2 miljard euro voor ERC in 2020

In 2020 heeft de ERC 2,2 miljard euro tot haar beschikking om uit te geven aan excellent onderzoek. Het is het grootste budget dat de ERC ooit heeft gehad voor blue-sky research. Met het geld...

Lees meer

Vijf mission board voorzitters, één Nederlander

De Commissie heeft de voorzitters van de vijf mission boards bekend gemaakt. De Nederlander Cees Veerman zal voorzitter worden van de mission board bodemgezondheid en voedsel. Nederlander voorzitter...

Lees meer