Herziening copyrightrichtlijn: triloog bereikt overeenstemming

19 februari 2019

Het Parlement, de Raad en de Commissie hebben overeenstemming bereikt over de herziening van de copyrightrichtlijn. Voor het kennisveld zijn verschillende uitzonderingen gemaakt op het auteursrecht, om het digitaal gebruik van materiaal voor onderwijs of onderzoek zoveel mogelijk te faciliteren. De Raad en het Parlement moeten nu nog formeel instemmen met de herziening. Een aantal lidstaten, waaronder Nederland, hebben in een gezamenlijk statement duidelijk gemaakt niet te kunnen instemmen met de herziening. 

Akkoord over de nieuwe copyrightrichtlijn

De Europese instellingen hebben een akkoord bereikt over de nieuwe copyrightrichtlijn. Een herziening van deze regels was nodig om ze geschikt te maken voor het digitale tijdperk. Voor het kennisveld zijn uitzonderingen gemaakt op de regelgeving, zodat zij optimaal gebruik kunnen blijven maken van de digitalisering. Daarmee is het mogelijk om beschermd materiaal te gebruiken voor onderzoeks- en onderwijsdoeleinden zonder de voorafgaande toestemming van de auteur.

Uitzondering voor TDM

De herziene richtlijn voorziet in een uitzondering voor het gebruik van text and data mining (TDM) voor onderzoeksdoeleinden. Universiteiten en onderzoeksinstellingen mogen auteursrechtelijk materiaal gebruiken voor het analyseren van grote datasets. Dit is ook van toepassing als zij in publiek-private partnerschappen (PPPs) samenwerken. Daarnaast is er een extra uitzondering voor TDM wanneer dit gebruikt wordt voor andere doeleinden dan onderzoek, om de ontwikkeling van onder andere kunstmatige intelligentie te stimuleren. Eerder hebben verschillende organisaties nog hun zorgen geuit over de uitzondering voor TDM.

Digitaal grensoverschrijdend onderwijs

Daarnaast mag digitaal materiaal met auteursrechtelijke bescherming gebruikt worden voor onderwijsdoeleinden. Onderwijsinstellingen en onderwijzers krijgen een vrijstelling van voorafgaande toestemming voor het gebruik van auteursrechtelijk materiaal als dit voor digitaal grensoverschrijdend onderwijs gebruikt wordt in een beveiligde online omgeving, bijvoorbeeld om lesmateriaal met studenten te delen die onderwijs op afstand in een andere lidstaat volgen.

Context

De Commissie publiceerde in september 2016 een voorstel om de copyrightrichtlijn te moderniseren. In mei 2018 heeft de Raad een positie ingenomen voor de herziening van de copyrightrichtlijn. Het parlement volgde in september 2018 na een moeizaam proces. Er waren veel zorgen met betrekking tot de herziening van de richtlijn en de mogelijk schadelijke effecten die deze zou kunnen hebben voor onder andere het kennisveld. Naast de uitzonderingen voor TDM en onderwijs, zullen mogelijk ook andere delen van de nieuwe richtlijn effect hebben op het kennisveld, met name artikel 11 en 13 waarover een brede groep van belanghebbenden onlangs nog hun zorgen uitsprak. De richtlijn moet nu nog formeel worden aangenomen door zowel het Parlement als de Raad, de definitieve tekst ligt dus nog niet vast. Naar verwachting zal de commissie juridische zaken van het Parlement eind februari stemmen, waarna de plenaire vergadering zich er nog over moet buigen. Naar aanleiding van de uitkomst van de triloog hebben vijf lidstaten, waaronder Nederland, een gezamenlijk statement uitgebracht waarin zij stellen niet te kunnen instemmen met de overeengekomen tekst, die volgens hen niet de juiste balans tussen rechthebbenden en gebruikers nastreeft en daardoor mogelijk juist innovatie belemmert in plaats van stimuleert. 

Meer informatie: 

Persbericht Europese Commissie: EU negotiators reach a breakthrough to modernise copyright rules
Q&A Europese Commissie: EU negotiators reach a breakthrough to modernise copyright rules
Persbericht Europees Parlement: Akkoord over digitale regels auteursrecht bereikt
Persbericht Europese Raad: Auteursrecht: EU past regels aan het digitale tijdperk aan
Artikel Neth-ER: Europees Parlement neemt positie in over copyright
Artikel Neth-ER: “Uitzondering text and data mining moet worden uitgebreid”
Artikel Neth-ER: Brief aan EP: Uitzondering onderwijs in copyrightvoorstel moet worden uitgebreid
Dossier: Intellectueel eigendom

Schrijf u in voor onze nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van ons laatste nieuws.

Meer informatie nodig ?

Stel uw vraag aan één van onze medewerkers

Gerelateerde artikelen

Reacties op voorstel nieuwe portfolio’s Europese Commissie

In de plannen van de nieuwe Commissie-Von der Leyen zal er één supercommissaris voor onderwijs, onderzoek en innovatie komen. Wat vinden de verschillende belanghebbenden van de aangekondigde...

Lees meer

Eén supercommissaris voor onderwijs, onderzoek en innovatie

Onderwijs, onderzoek en innovatie zijn in de nieuwe Commissie van Von der Leyen samengevoegd tot één portfolio. De Bulgaarse Mariya Gabriel zal als commissaris voor Innovation and Youth leidinggeven...

Lees meer

Roemeense voorzitterschap boekt bescheiden resultaat

Roemenië heeft in juni 2019 haar eerste voorzitterschap van de Raad van de EU afgesloten. De Roemenen bereikten onder meer een (tussen)akkoord over Horizon Europe en copyright. Op belangrijke...

Lees meer

Geef uw mening over de invulling van Digital Europe

De consultatie over de invulling van de eerste twee jaar van het Digital Europe programma staat nu open. Tot 25 oktober kunt u uw mening geven over de oriëntatie. Dit document zal de Commissie...

Lees meer