Europese regeringsleiders bereiken ‘historisch’ akkoord MFK – alleen niet voor kennis

22 juli 2020

Na nachtenlang onderhandelen hebben de Europese regeringsleiders tijdens de Europese Raad van 17-21 juli een akkoord bereikt over het nieuwe Meerjarig Financieel Kader 2021-2027 en het Europese herstelfonds. Hoewel het bereiken van een compromis tussen de 27 lidstaten kan worden toegejuicht, maakt de kennissector zich ernstig zorgen om de voorziene bedragen voor kennis; deze vallen namelijk zowel voor Horizon Europe als voor Erasmus+ nóg lager uit dan verwacht.  

‘Historisch akkoord’, maar niet voor kennis

Na lange onderhandelingen bereikten de Europese regeringsleiders eindelijk een akkoord over het nieuwe Meerjarig Financieel Kader (MFK) 2021 – 2027 en het Europees herstelfonds NextGenerationEU. De Raad voorziet een budget van 1,074 miljard voor de reguliere meerjarenbegroting, met daarbij een top-up van 750 miljard voor het Europees herstelfonds. Hierbij komt dus het totaalbudget op 1824 miljard euro. Het herstelfonds blijft hierbij ten opzichte van eerdere voorstellen van de Europese Commissie in mei dit jaar, en van Raadsvoorzitter Charles Michel eerder deze maand, gelijk qua budget betreft, alleen werd de oorspronkelijke verhouding tussen subsidies en leningen aangepast; in plaats van de eerdere verhouding 500 -250 miljard, zal dit nu uit 390 miljard euro aan subsidies en 360 miljard aan leningen bestaan. Wat helaas niet gelijk blijft ten opzichte van de eerdere voorstellen, is het budget voor kennis.

Horizon Europe grote verliezer

Met de wijziging in de verhouding tussen subsidies en leningen, waarbij er 110 miljard minder aan subsidies wordt voorzien ten opzichte van eerdere voorstellen, wijzigt ook de voorziene top-up voor subsidieprogramma’s zoals Horizon Europe. Waar eerder deze maand nog 13,5 miljard voor het onderzoeksprogramma werd voorzien, werd dit door de Raad teruggebracht tot 5 miljard. Dit maakt het totaalbudget 80,9 miljard euro. In deze tabel kunt u de verschillende voorstellen met elkaar vergelijken:

 

Akkoord Raad 21 juli

Voorstel Michel (jul ’20)

Voorstel EC (mei ‘20)

Totaal budget*

80,9 miljard

89,4 miljard

94,4 miljard

Regulier MFK budget*

75,9 miljard

75,9 miljard

80,9 miljard

Top-up herstelfonds*

5 miljard

13,5 miljard

13,5 miljard

* Prijzen 2018

Naast Horizon Europe wordt er hiermee ook minder geld voorzien voor het nieuwe gezondheidsprogramma EU4Health (1,67 miljard, in plaats van de eerder voorziene 9,4 miljard), InvestEU en het Just Transition Fund.  

Erasmus blijft steken op 21,2 miljard

Voor Erasmus werd ten opzichte van de eerder deze maand voorgestelde negotiation box van Michel geen wijziging doorgevoerd; het voorziene budget blijft steken op 21,2 miljard euro. Hierbij wordt opnieuw geen extra geld uit het Europees herstelfonds voorzien.

 

Akkoord Raad 21 juli

Voorstel Michel (jul ’20)

Voorstel EC (mei ‘20)

Totaal budget*

21,2 miljard

21,2 miljard

24,6 miljard

Regulier MFK budget*

21,2 miljard

21,2 miljard

24,6 miljard

Top-up herstelfonds*

0

0

0

* Prijzen 2018

Hoe nu verder? 

Het akkoord zal nu worden voorgelegd aan het Europees Parlement. Het Parlement kan dit voorstel niet wijzigen, enkel goed- of afkeuren. Op donderdag 23 juli zal het Parlement de resultaten van de EU-top bespreken met de voorzitter van de Raad, Charles Michel, en Commissievoorzitter Ursula von der Leyen.  Zowel het Europees Parlement alsook de kennissector reageerden zowel tijdens als vlak na de top al teleurgesteld over de voorziene bedragen voor de kennisprogramma’s. Zo gaf het EP al aan dat het akkoord niet voldoende zal zijn voor de Europese langetermijnambities. Ze wijst hierbij expliciet de voorziene kortingen op Horizon en Erasmus af. Ook kwamen LERU, The Guild, EUAEARTO en Science Europe een dag na het akkoord met eigen statements. Overigens reageerden dezelfde partijen al zeer kritisch op de negotiation box die Charles Michel eerder deze maand voorstelde. Tot slot reageert ook de Nederlandse kennissector, waaronder ook de VSNU, teleurgesteld. 

Context

In mei 2018 presenteerde de Europese Commissie voor het eerst een voorstel voor de nieuwe Europese meerjarenbegroting. Hierop volgden 2 jaren van moeizame onderhandelingen. Met de uitbraak van de coronacrisis werd in mei dit jaar een aangepast MFK en herstelfonds gepresenteerd. Nederland nam samen met gelijkgezinde landen, waaronder Oostenrijk, Zweden en Denemarken, stevig positie in tijdens de onderhandelingen; zo wilden zij een moderne begroting, waarbij geen verhoging van het totaalbudget werd voorzien, alsook de invoering van duidelijke voorwaarden voor wat betreft subsidies die aan lidstaten worden uitgekeerd. In het Raadsakkoord werd dan ook het voorziene subsidiebedrag in het herstelfonds verlaagd. Ook werd een zogenaamde ‘noodrem’ ingebouwd; zo kan een land, wanneer het twijfelt of een andere lidstaat wel aan de voorwaarden voor subsidies voldoet, dit agenderen in de Europese Raad en zo tijdelijk de uitkering van de subsidies stopzetten. Ook krijgt Nederland een korting op de nationale bijdrage en mag zij meer douane-inkomsten behouden.

Meer informatie: 

Publicatie Raad: Special meeting of the European Council (17, 18, 19, 20 and 21 July 2020) – Conclusions
Persbericht Europees Parlement: Future EU financing and recovery: MEPs to assess summit outcome
Persbericht Europees Parlement: EU summit compromise: positive step for recovery, inadequate in the long-term
Artikel Science | Business: Leaders agree on slimmed-down €80.9B for Horizon Europe
Persbericht LERU: Nobody in the European Council champions research & innovation
Persbericht The Guild: The Guild calls on the European Parliament to improve spending on Horizon Europe and Erasmus+
Persbericht EUA: EU leaders cut research and innovation to reach deal
Persbericht EARTO: Call for the European Parliament to Become the Champion of EU RD&I Investments
Persbericht Science Europe: Research Allocated an Insufficient Budget to Meet Unprecedented Challenges. European Parliament: the R&I community’s last hope for an ambitious research and innovation budget
Persbericht VSNU: Vereniging van Universiteiten teleurgesteld over nieuwe Europese onderzoeksbudget
Artikel Neth-ER:
Raadsvoorzitter presenteert nieuw voorstel MFK – zorgen om Horizon
Artikel Neth-ER: Verbolgen reacties op Michels MFK-voorstel
Artikel Neth-ER: Nieuw MFK en coronaherstelfonds: Commissie maakt geld vrij voor kennis
Artikel Neth-ER: Kennisinstellingen herhalen oproep voor hoger budget Horizon Europe
Artikel Neth-ER: EP over MFK na 2020: 120 miljard naar Horizon Europe en verdriedubbel budget Erasmus

Schrijf u in voor onze nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van ons laatste nieuws.

Meer informatie nodig ?

Stel uw vraag aan één van onze medewerkers

Gerelateerde artikelen

EARTO vraagt om een Europese strategie voor technologische infrastructuren

Onderzoek en innovatie zijn essentieel voor de groene en digitale transitie. Om deze optimaal te kunnen benutten, is er volgens EARTO een Europese strategie voor technologische infrastructuren nodig...

Lees meer

VSNU, NFU & KNAW: "Europese meerjarenbegroting groot verlies voor onderzoek en innovatie én de samenleving"

"Hoe willen we de uitdagingen die over ons heen buitelen (zoals de COVID-19 pandemie, de digitale samenleving en een groene transitie met economisch herstel) gaan oplossen zonder extra budget voor...

Lees meer

Europees Parlement gaat zonder aanpassingen niet akkoord met Raadsvoorstel MFK en herstelfonds

Het Europees Parlement is tijdens een buitengewone plenaire zitting in gesprek gegaan met Raadsvoorzitter Charles Michel en Commissievoorzitter Ursula von der Leyen over het Raadsvoorstel voor het...

Lees meer

Britse en Europese onderzoekers pleiten voor volledige associatie Horizon Europe

Meer dan 100 onderzoekers en instellingen uit het VK en de EU hebben een gezamenlijk statement ondertekend, waarin zij wijzen op de cruciale rol van onderzoek en wetenschap in de toekomstige relatie...

Lees meer