Europese defensie: wat zal de toekomst brengen?

8 juni 2017

De Europese Commissie heeft een Europees defensiefonds gelanceerd voor de jaren 2017 tot 2020, waaronder ook defensieonderzoeksfinanciering valt. Naar aanleiding van de discussie over de toekomst van Europa presenteerde de Commissie ook een discussiedocument met daarin drie scenario’s voor de Europese samenwerking op defensiegebied.  

Het Europees defensiefonds

De Europese Commissie heeft een Europees defensiefonds gelanceerd voor 2017 tot 2020. Dit fonds werd in november 2016 al aangekondigd als een van de prioriteiten in het European Defence Action Plan. Het fonds zal 5,5 miljard euro per jaar beschikbaar stellen voor defensie om nationale investeringen in defensieonderzoek, de ontwikkeling van prototypes en het verkrijgen van defensiemateriaal en technologie te coördineren, aan te vullen en te versterken. Het fonds zal verdeeld worden in twee verschillende delen: onderzoek (90 miljoen tot 2019 en 500 miljoen per jaar na 2020) en de ontwikkeling en acquisitie van defensiemateriaal en technologieën (500 miljoen voor 2019 en 2020, daarna één miljard per jaar).

Defensieonderzoek

Het onderzoeksgedeelte van het fonds zal vanaf 2017 beurzen aanbieden voor gemeenschappelijk onderzoek in innovatieve defensietechnologieën en producten, die volledig en direct gefinancierd worden uit het EU-budget. Projecten die in aanmerking komen voor EU-financiering zullen focussen op een aantal prioritaire gebieden die door de lidstaten zijn vastgesteld, zoals elektronica, metamaterialen en robotica. Een call for proposals is gelanceerd voor projecten op het gebied van onbemande systemen in zeegebieden en soldatensystemen. De eerste getekende grant agreement wordt verwacht tegen het einde van dit jaar.

Scenario's

Naar aanleiding van de discussie die speelt over de toekomst van Europese defensie presenteerde de Commissie ook een discussiedocument over de toekomst van Europese defensie, waarin drie scenario’s geschetst worden voor Europese samenwerking op het gebied van defensie. Deze scenario’s variëren van frequentere samenwerking op gebied van veiligheid en defensie tot een meer systematische afstemming tussen lidstaten en een gezamenlijk EU-defensiebeleid. In het eerste scenario beslissen de EU-lidstaten nog steeds zelf per situatie over de noodzaak van veiligheid en defensiesamenwerking. Volgens het tweede scenario zouden EU-landen enkele financiële en operationele middelen bundelen om onderlinge verbondenheid en solidariteit op defensiegebied te vergroten. De EU zou ook meer systematisch betrokken worden bij Europa’s bescherming binnen en buiten haar grenzen, bijvoorbeeld tegen cyber-attacks. Het meest ambitieuze scenario voorziet een gezamenlijk Europees defensiebeleid gebaseerd op Artikel 42 van het EU-verdrag. Hierbij zou ook een Europese defensieonderzoeksagentschap worden opgezet dat helpt om belangrijke technologieën te ontwikkelen en zo Europa’s veiligheidsuitdagingen aan te kunnen. 

Context 

De Europese Commissie kondigde op 30 november 2016 het European Defence Action Plan aan, waarvan het Europese defensiefonds onderdeel is. In april van dit jaar werden het budget en de onderwerpen van de Preparatory Action voor defensieonderzoek vastgesteld, wat de eerste stap was richting een Europees defensieonderzoeksprogramma. Het onderzoeksgedeelte van het Europees defensiefonds komt nu één op één overeen met de Preparatory Action. De Commissie zal nog een voorstel indienen voor een EU defensie onderzoeksprogramma na 2020 met een geschat jaarlijks budget van 500 miljoen, wat de EU tot een van de grootste defensieonderzoekinvesteerders van Europa zou maken. Het discussiedocument over de toekomst van Europese defensie kijkt vooruit naar de toekomst en maakt deel uit van Witboek van Juncker, dat een publiek debat moet lanceren over hoe de EU-27 kunnen samenwerken op het gebied van defensie.

Meer informatie:
Publicatie Europese Commissie: Reflection paper on the future of European defence
Publicatie Europese Commissie: A European Defence Fund: €5.5 billion per year to boost Europe's defence capabilities
Artikel Neth-ER: Commissie presenteert vijf toekomstscenario's voor de EU
Artikel Neth-ER: Budget en topics voor PA defensieonderzoek vastgesteld
Artikel Neth-ER: EU moet investeren in technologie met duale functie

Schrijf u in voor onze nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van ons laatste nieuws.

Meer informatie nodig ?

Stel uw vraag aan één van onze medewerkers

Gerelateerde artikelen

Commissie zoekt eHealth experts

De Commissie is op zoek naar experts voor de eHealth Stakeholder Group 2019-2022. De groep moet bijdragen aan de implementatie van Europees eHealth beleid. Aanmelden kan tot 27 september 2019....

Lees meer

Werk mee aan het nieuwe EIT

Het European Institute of Innovation and Technology is op zoek naar acht nieuwe leden voor haar Raad van Bestuur. Academici, onderzoekers, innovators en ondernemers worden aangemoedigd om zich...

Lees meer

Roemeense voorzitterschap boekt bescheiden resultaat

Roemenië heeft in juni 2019 haar eerste voorzitterschap van de Raad van de EU afgesloten. De Roemenen bereikten onder meer een (tussen)akkoord over Horizon Europe en copyright. Op belangrijke...

Lees meer

Musea willen Horizon Europe mee promoten

Europese musea en wetenschapsorganisaties kunnen spilfiguren zijn bij het bekend maken van Horizon Europe bij het grote publiek. Daarvoor is wel steun vanuit het kaderprogramma nodig, schrijft het...

Lees meer