Europees mbo ambitieuzer dan ho

13 mei 2015

Wat hebben Yerevan en Riga met elkaar gemeen? Naast het feit dat beide hoofdsteden een kwart eeuw geleden nog onder de Sovjet-Unie vielen, mogen ze zich beide verheugen op een onderwijsverklaring die hun naam zal dragen. De Armeense hoofdstad is 14 en 15 mei 2015 gastheer van een ministeriële Bolognaconferentie en in Riga wordt op 22 juni 2015 de koers van het Europese mbo bepaald. Neth-ER heeft de hand weten te leggen op de conceptverklaringen en daarin valt één ding direct op: het ambitieniveau. 

Bologna...lost ambition?
Het Bolognaproces is gestart in 1999 met 29 landen. Naar alle waarschijnlijkheid zal Wit-Rusland tijdens de ministeriële conferentie in Yerevan als 48e land toetreden tot de Europese Hoger Onderwijs Ruimte (EHEA). Deze toetreding lijkt gelijk het enige echte nieuws dat er straks te melden is uit Yerevan. Verder worden vooral administratieve processen herzien (zoals de European Standards and Guidelines in Quality Assurance). De ‘commitments’ waar de ministers voor gaan tekenen zijn abstract en verre van SMART geformuleerd.

De in Leuven (2009) vastgestelde doelstelling om in 2020 tot 20% mobiliteit in de EHEA te komen is niet terug te vinden in de Yerevanverklaring, laat staan concrete acties hoe daar gezamenlijk te komen. De wil om gezamenlijk vorderingen te maken in de EHEA lijkt bij veel landen afwezig. Tibor Navracsics, Europees commissaris voor Onderwijs, verwoordt het krachtig in zijn recente column in University World News: “We seem to have lost ambition”.

Riga...new deliverables!
Waar de voortgang in en het enthousiasme voor het Bolognaproces lijkt te stagneren, wordt er in het mbo juist een schepje bovenop gedaan. De Europese mbo-samenwerking begon in 2002 met het Kopenhagenproces. Sinds het Brugge communiqué (2010) is er een duidelijke link gelegd tussen de Europa 2020-strategie, de uitdagingen op de Europese arbeidsmarkt en de bijdrage en rol van het mbo. Op 22 juni 2015 zullen er in Riga raadsconclusies worden aangenomen over de voortgang van het Kopenhagenproces. 

Een opvallende passage in de conceptraadsconclusies is: “While the vision and strategic objectives defined in the Bruges Communiqué are valid until 2020, the aim of the Riga Conclusions is to propose a new set of medium-term deliverables in the field of vocational education and training for the period 2015-2020.” De ambities worden niet bijgesteld maar juist aangescherpt. Voorbeelden zijn ‘work based learning’ invoeren op alle niveaus en een assessment van  ‘key competences’. Gezien de effecten van de economische crisis op de Europese arbeidsmarkt is dit een strategische zet van het mbo.

Waar is de samenhang?
Qua ambitieniveau lijkt het hoger onderwijs nog wat te kunnen leren van het mbo. Dit wordt in zowel in het mbo als in het ho nog wel eens anders ervaren. Dan is er nóg een noemenswaardige observatie wanneer je beide verklaringen leest. Er wordt in de Rigaverklaring geen melding gemaakt van het hoger onderwijs en vice versa wordt het mbo niet genoemd in Yerevan. Doorlopende leerlijnen en een goede aansluiting tussen beide sectoren lijkt toch cruciaal om de komende generatie jongeren van de juiste kennis en vaardigheden te voorzien. Ik stel dan ook een gezamenlijke mbo-ho-verklaring voor in 2020, dat scheelt ook nog eens in de reiskosten.

Door Sebastiaan den Bak 

Meer informatie
Website: EHEA
ArtikelBologna needs renewed focus, column by Commissioner Tibor Navracsics
Artikel Neth-ER: Onderwijstrends geanalyseerd door universiteiten
Verklaring: Copenhagen Declaration
Verklaring: Communiqué van Brugge 

Schrijf u in voor onze nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van ons laatste nieuws.

Meer informatie nodig ?

Stel uw vraag aan één van onze medewerkers

Pittige mening, leuk geschreven! en heeerlijk die ambitie in het mbo!

Namens het Groningen Declaration Network neem ik deel aan de conferentie in Jerevan. Ik ben benieuwd of de observatie van Sebastiaan klopt, ik hoop het niet. In ieder geval vanavond volop kunnen evangeliseren over Diplmaregisters, Open Badges, Europass en digitalisering van het inschrjvingsproces van internationale studenten.

Gerelateerde artikelen

Mobiliteitsscorebord 2019 gepubliceerd - Hoe scoort Nederland?

Over het algemeen scoort Nederland gemiddeld tot goed op het mobiliteitsscorebord voor hoger onderwijs van Eurydice. Zo zijn vooral de erkenning van leeruitkomsten en de mogelijkheid om...

Lees meer

Wat doet de Commissie in 2020

In 2020 gaat de Europese Commissie aan de slag met de Europese onderzoeks- en onderwijsruimtes, de Skills Agenda en de Horizon-missies. Ook is er veel aandacht voor een groen, digitaal en...

Lees meer

Hoe staat het ervoor met de transnationale erkenning van vaardigheden in het beroepsonderwijs?

Inmiddels wordt er al meer dan dertig jaar op Europees niveau gewerkt aan de transnationale erkenning van vaardigheden in het beroepsonderwijs. Toch blijven er veel praktische problemen bestaan om...

Lees meer

Onderwijsraad: investeer in onderwijs

Europese ministers van onderwijs en financiën spraken over het belang van effectief en kwalitatief onderwijs voor de Europese economie tijdens een eerste gezamenlijke top op 8 november. Daarnaast...

Lees meer