Een terugblik: Het Ests voorzitterschap

31 januari 2018

Estland was in de tweede helft van 2017 voor het eerst voorzitter van de Raad van de Europese Unie. Het Ests Voorzitterschap zette in op een open en innovatief Europa, waarbij het digitalisering en de maatschappelijke invloed van onderzoek onder de aandacht wilde brengen. Maar wat werd er precies bereikt op het gebied van onderzoek, onderwijs en innovatie? 

Geboekte successen: digitalisering

Estland heeft digitalisering als prioritair dossier op de Europese agenda gezet. Zo bracht het Ests voorzitterschap nieuwe technologische mogelijkheden en de digitale toekomst van Europa onder de aandacht van de Europese regeringsleiders tijdens de Digital Summit, die op 29 september gehouden werd in Tallinn. Daarnaast wist het Ests voorzitterschap akkoorden te smeden die de Digital Single Market een stap dichterbij brengen. Zo heeft de Raad verordeningen aangenomen voor een Single Digital Gateway. Deze Single Digital Gateway moet de toegangspoort worden voor burgers en bedrijven die zich willen bewegen binnen de online interne markt van Europa. Het Nederlandse kabinet plaatst wel een aantal kritische kanttekeningen over de invulling van dit voorstel. Verder riepen raadsconclusies op tot versterking van de Europese cybersecurity.  

E-health

Op het terrein van digitalisering was er speciale aandacht voor de gezondheidszorg. Het voorzitterschap lanceerde de Digital Health Society Declarationdie oproept tot meer actie in het domein van de digitale gezondheidszorg. Daarnaast werden er in december 2017 conclusies aangenomen tijdens de raadsvergadering over digitalisering in de gezondheidszorg, waarin lidstaten wordt verzocht zich meer in te spannen voor de internationale uitwisseling van gezondheidsdata. 

Onderzoek en Innovatie

Estland vindt dat onderzoek en innovatie voorop moeten worden gesteld in de Europese beleidsvorming. Daarom publiceerde het Ests voorzitterschap in oktober het statement Tallinn Call For Action 2017, waarin zij oproept tot hernieuwde politieke inzet om investeringen in onderzoek en innovatie te vergroten. Deze speciale aandacht voor O&I is terug te zien in de conclusies van de Raad Concurrentievermogen over de interim evaluatie van Horizon 2020 en de aanloop naar het volgende kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (KP9). In de conclusies wordt het belang van excellentie, openheid en impact benadrukt. 

De Europese Sociale Pijler

Het was één van de doelen van het Ests voorzitterschap om tot een ondertekening te komen van de Europese Sociale Pijler, als onderdeel van de prioriteit 'een inclusief en duurzaam Europa'. De pijler moet de sociale welvaart van de inwoners van de EU-lidstaten bevorderen. Ook het recht op onderwijs, training en een leven lang leren zijn hiervoor van belang en daarom opgenomen in de sociale pijler. Tijdens de Social Summit in Gothenburg zette voorzitter Estland tezamen met de voorzitters van het Europees Parlement en de Europese Commissie de handtekening onder de verklaring voor de Europese sociale pijler.

Akkoord begroting 2018

Tegen het einde van het Ests voorzitterschap kwamen de Raad van Ministers en het Europees Parlement tot een overeenkomst over de EU-begroting voor 2018, op basis van een voorstel van de Europese Commissie. Zowel Horizon 2020 als Erasmus+ zullen een hoger budget krijgen dan de Europese Commissie had voorgesteld, respectievelijk 110 miljoen en 24 miljoen euro meer.

Brexit

Estland benadrukte dat zij niet wilde dat haar voorzittersagenda overschaduwd zou worden door de Brexitonderhandelingen. Desalniettemin hebben de Brexitontwikkelingen een grote rol gespeeld in het Ests voorzitterschap. In december is de tweede fase van de Brexitonderhandelingen ingeluid. Echter, de oorspronkelijke beoogde datum voor het overgaan tot fase twee in oktober werd niet behaald.

Daarnaast heeft de voorziene Brexit ervoor gezorgd dat de European Medicines Agency naar Nederland zal verhuizen. Het was het Ests voorzitterschap dat het lootje trok toen Milaan en Amsterdam in de laatste ronde evenveel stemmen behaalden, waarna de Nederlandse hoofdstad als winnaar uit de bus kwam.

Welke initiatieven worden doorgeschoven naar het Bulgaars voorzitterschap?

Voor Neth-ER prioritaire dossiers op het gebied van onderwijs zoals Erasmus+ en vaardigheden kwamen minder aan bod tijdens het Ests voorzitterschap. Er is bijvoorbeeld nog geen definitief akkoord breikt over de Europass. Wel is in de Onderwijsraad van november een raadsaanbeveling aangenomen over het volgen van de activiteiten van afgestudeerden en conclusies over de vernieuwde moderniseringsagenda voor hoger onderwijs.

Estland is er tijdens haar voorzitterschap ondanks de aandacht voor digitalisering niet in geslaagd de regels voor copyright te moderniseren, aangezien de door het Europees Parlement voorgestelde wijzigingen op het Commissievoorstel op veel weerstand stuitten. Door de voorgestelde wijzigingen zou de academische vrijheid in het geding kunnen komen, stelden verschillende organisaties, waaronder Neth-ER. De Europese Commissie kwam in 2016 al met een voorstel voor nieuwe copyright-regels, om deze beter aan te laten sluiten op het digitale tijdperk. 

Context

Ieder half jaar is een andere EU-lidstaat voorzitter van de Raad van de Europese Unie. Van 1 juli t/m 31 december 2017 was het de beurt aan Estland. Tijdens het Estse Voorzitterschap hebben er 31 raadsvergaderingen plaatsgevonden, tien high-level conferenties en 226 expertbijeenkomsten. Bovendien zijn er tijdens het Estse voorzitterschap 38 overeenkomsten gesloten tussen de Raad en het Europees Parlement. Estland zette in op vier prioriteiten: een open en innovatieve Europese economie, een inclusief en duurzaam Europa, een digitaal Europa met open data, en een veilig Europa. Sinds 1 januari 2018 heeft Bulgarije het voorzitterschap overgenomen.

Estland was de eerste in het triovoorzitterschap van Estland, Bulgarije en Oostenrijk. Het trio zet onder andere in op groei, banen, onderzoek, innovatie, onderwijs en de grensoverschrijdende infrastructuur. Het systeem van triovoorzitterschappen werd in 2009 ingevoerd bij het Verdrag van Lissabon. Een triovoorzitterschap bepaalt de doelstellingen op lange termijn en stelt een gemeenschappelijke agenda op met de onderwerpen en grote thema's die de Raad gedurende de betrokken achttien maanden zal behandelen.

Meer informatie

Artikel Neth-ER: Juncker op Digital Summit: meer inzet nodig op Digital Single Market
Artikel Neth-ER: "Copyright voorstel bedreigt informatievrijheid"
Artikel Neth-ER: Ests Voorzitterschap roept op tot actie digital health
Artikel Neth-ER: Raad wil meer uitwisseling gezondheidsdata
Artikel Neth-ER: Amsterdam nieuwe Europese hoofdstad voor innovatieve medicijnen
Artikel Neth-ER: Raadsconclusies aangenomen over H2020 en aanloop naar KP9
Artikel Neth-ER: Stijging budget H2020 en E+ in aangenomen EU-begroting
Artikel Neth-ER: Brief aan EP: Uitzondering onderwijs in copyrightvoorstel moet worden uitgebreid
Artikel Neth-ER: Tallinn roept op tot actie voor O&I
Artikel Neth-ER: Meer aandacht voor fundamenteel onderzoek KP9 in Raad
Artikel Neth-ER: Onderwijsraad zet in op toekomstverkenning onderwijs
Artikel Neth-ER: Wat brengt het Bulgaars voorzitterschap?
Artikel Neth-ER: Geen tijd te verliezen bij implementatie Digital Single Market
Artikel Neth-ER: EU-leiders tekenen verklaring sociale pijler
Artikel Neth-ER: Raad: Cybersecurity heeft boost nodig in Europa
Publicatie Rijksoverheid: Verordening voor het creëren van een Single Digital Gateway

Geschreven door: Lilith Alink

Schrijf u in voor onze nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van ons laatste nieuws.

Meer informatie nodig ?

Stel uw vraag aan één van onze medewerkers

Gerelateerde artikelen

EC wil stijging budget H2020 en Erasmus+ voor 2019

De budgetten voor Horizon 2020 en Erasmus+ zullen mogelijk stijgen in 2019. Dat blijkt uit de ontwerpbegroting voor 2019 van de Europese Commissie. De Commissie stelt een stijging van Horizon 2020...

Lees meer

Goede randvoorwaarden noodzakelijk voor succes van missies

Het succes van missie-gedreven onderzoek is afhankelijk van specifieke randvoorwaarden. Dit blijkt uit twee rapporten in opdracht van de Commissie. Er bestaat een groot draagvlak voor het...

Lees meer

Neth-ER seminar ‘Beyond 2020’ – Register now!

Neth-ER cordially invites you to its seminar ‘Beyond 2020: the next generation of EU knowledge programmes’ on 26 June 2018 in Brussels. Join us to share your thoughts on the proposals for Erasmus+,...

Lees meer

Nederland wil dat O&I prioritair is in Europees budget

Onderzoek en Innovatie (O&I) zouden de belangrijkste prioriteiten moeten zijn in het toekomstige meerjarig financieel kader (MFK). Dat stelt de Nederlandse overheid in een non-paper over een...

Lees meer