De toekomst van Open Access

17 juli 2020

Deze week vonden er belangrijke ontwikkelingen plaats op het gebied van Open Access. Ten eerste publiceerde Plan S een strategie voor retentierechten, gericht op het beschermen van de eigendomsrechten van onderzoekers en het voorkomen van embargo’s. Dezelfde dag bracht de EUA een onderzoek naar buiten, waarin toekomstige scenario’s voor Open Access-publicatie bekeken worden.

Plan S zet verdere stappen richting Open Access

Plan S heeft een nieuwe retentierechtenstrategie gepubliceerd. Deze is erop gericht om de intellectuele eigendomsrechten van onderzoekers te beschermen en onredelijke embargo’s tegen te gaan. Uitgevers vragen onderzoekers momenteel nog vaak om overeenkomsten te ondertekenen, die beperkingen opleggen voor het Open Access publiceren van het onderzoek. cOAlition S, de initiatiefnemers van Plan S, zal nu uitgevers contacteren en hen aanmoedigen hun voorwaarden aan te passen. Deze nieuwe strategie moet zorgen voor het open toegankelijk maken van alle onderzoekspublicaties die zijn gefinancierd door organisaties verbonden aan cOAlition S, zoals de Europese Commissie en NWO.

Toekomstige scenario’s voor Open Access

De toekomst van wetenschappelijke publicaties stond ook centraal in een – niet-gerelateerd – onderzoek ‘Read & Publish contracts in the context of a dynamic scholarly publishing system’ van de European University Association (EUA). Het rapport werpt een blik op de toekomst en duikt dieper in verschillende scenario’s waarop onderzoek in de toekomst Open Access (OA) gepubliceerd kan worden. De twee meest wenselijke scenario’s volgens het rapport zijn: 1) volledige OA publicatie door commerciële uitgeverijen of platforms (zoals F1000) en 2) OA publicatie door niet-commerciële platforms, beheerd door de wetenschappelijke gemeenschap. Het rapport merkt het eerste scenario aan als het meest realistisch. Voor beide scenario’s moet nog heel wat gebeuren – in de tussentijd kunnen alternatieven als Read & Publish contracten bijdragen aan de overstap naar OA, maar dit is volgens het onderzoek niet het eindstation.

Context

cOAlition S is een groep van 16 nationale onderzoekfinanciers. Gesteund door de Europese Commissie en de European Research Council initieerden zij in 2018 Plan S, dat Open Access tot alle onderzoekspublicaties moet gaan realiseren. Onder Plan S zal OA publicatie van publiek gefinancierd onderzoek vanaf 1 januari 2021 verplicht worden.

Het onderzoek over de toekomst van het wetenschappelijke publicatiesysteem werd uitgevoerd door Technopolis Group in opdracht van de EUA en 25 gerelateerde organisaties, waaronder de VSNU.

Meer informatie:

Publicatie cOAlition S: Plan S Rights Retention Strategy
Persbericht cOAlition S: cOAlition S develops “Rights Retention Strategy” to safeguard researchers’ intellectual ownership rights and suppress unreasonable embargo periods
Publicatie EUA: Read & Publish contracts in the context of a dynamic scholarly publishing system
Persbericht EUA: Study on Read & Publish Agreements
Artikel Neth-ER: Commissie contracteert uitgeverij F1000 voor creëren Open Access platform
Artikel Neth-ER: Plan S uitgesteld tot 2021
Artikel Neth-ER: Universiteitsbestuur moet zich meer bemoeien met ‘big deals’ uitgeverijen

Lees meer over: 

Schrijf u in voor onze nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van ons laatste nieuws.

Meer informatie nodig ?

Stel uw vraag aan één van onze medewerkers

Gerelateerde artikelen

Meer aandacht nodig voor onderlinge samenwerking in nationale ERA actieplannen

De nationale actieplannen voor de ERA schenken nog niet altijd veel aandacht aan onderlinge samenwerking, zo blijkt uit een evaluatie van de ERAC. Er word nauwelijks aandacht geschonken aan...

Lees meer

European Universities Association sluit zich aan bij UNESCO Open Science initiatief

De European Universities Association ondersteunt de UNESCO aanbeveling voor Open Science in 2021. Hiermee geeft de Europese universiteitenkoepel een boost aan het initiatief, dat wetenschap...

Lees meer

Waarom de Europese Skills Agenda ook voor onderzoekers interessant is

Veel mensen denken dat de Skills Agenda gericht is aan de onderwijsinstellingen die de vaardigheden moeten bijbrengen, maar ook voor onderzoekers is de onlangs geüpdatete Agenda interessant. Zo moet...

Lees meer

Science Europe waarschuwt voor ongewenste gevolgen Digital Services Act

Er zijn heldere definities nodig in de Digital Services Act om ongewenste gevolgen voor onderzoek en innovatie te voorkomen, aldus Science Europe. Zij vragen de Commissie om een uitzonderingspositie...

Lees meer