Cohesiebeleid na 2020: gericht op innovatie en digitale technologieën

30 mei 2018

Het cohesiebeleid post-2020 moet zich gaan richten op innovatie, digitale technologieën en industriële modernisatie. Dat staat in het voorstel van de Europese Commissie voor het cohesiebeleid 2021-2027. Voor Nederland blijft het budget voor 2021-2027 met 1,4 miljard ongeveer hetzelfde als in de huidige periode.

Cohesiebeleid gefocust op innovatie

Een groot deel van het totaalbudget van 373 miljard euro van het toekomstige cohesiebeleid (Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling en het Cohesiefonds) zal worden geïnvesteerd in innovatie, digitale technologieën en modernisatie van de industrie. Deze onderwerpen omvatten één van de beleidsdoelstellingen voor cohesiebeleid in het voorstel van de Europese Commissie voor cohesiebeleid van 2021 tot 2027. In het voorstel stelt de Commissie voor om de elf thematische doelstellingen van de huidige programmaperiode (2014-2020) samen te voegen in vijf beleidsdoelstellingen: a Smarter Europe, a Greener, carbon free Europe, a more Connected Europe, a more Social Europe en a Europe closer to citizens. Deze distributie van fondsen aan de hand van beleidsdoelstellingen zal niet meer plaatsvinden op regionaal niveau, maar op nationaal niveau.

Verdeling van de fondsen

Het cohesiebeleid zal zich door middel van investeringen blijven richten op alle Europese regio’s, ook in de rijkere lidstaten, zoals Nederland. De drie categorieën voor regio’s (minder ontwikkeld, transitie en ontwikkelde regio’s) zullen behouden blijven. Wel wil de Commissie een nieuwe verdeelsleutel voor de EU-steun introduceren, waarbij het bnp het belangrijkste criteria zal blijven. De Commissie wil echter ook nieuwe criteria invoeren, zoals jeugdwerkeloosheid, klimaatverandering en het opvangen van migranten. Door deze verandering van de verdeelsleutel zullen enkele landen meer EU-steun toegewezen krijgen, terwijl andere landen erop achteruit gaan ten opzichte van de periode 2014-2020. Voor Nederland blijft de hoeveelheid budget ongeveer hetzelfde vergeleken met het vorige meerjarig financieel kader (MFK), namelijk 1,4 miljard euro.

Regionale ontwikkeling

In de periode van 2021-2027 is er een nieuwe mogelijkheid voor interregionale en grensoverschrijdende samenwerking. Een regio kan in de toekomst gedeeltes van haar eigen toegewezen financiering gebruiken voor projecten met andere regio’s uit de rest van Europa. Ook wordt er een nieuwe tool gelanceerd: Interregional Innovation Investments, geïnspireerd op het Vanguard initiatief en de pilot actie voor interregionale innovatiepartnerschappen. Regio’s met overeenkomende slimme specialisaties zullen meer financiële steun krijgen om samen te werken en beleidsmakers, bedrijven en andere innovatieactoren te betrekken. Verder wil de Commissie lokale autoriteiten meer betrekken bij het managen van de fondsen en zal daarom de co-financieringstarieven verhogen om eigenaarschap van regio’s en steden te vergroten.

ESF+

Ook stelt de Commissie een vernieuwd ‘European Social Fund Plus’ voor, wat zich moet gaan richten op het investeren in menselijk kapitaal. Het ESF+ zal flexibeler en simpeler zijn dan het huidige ESF, door een aantal bestaande EU-fondsen en programma’s te combineren, waaronder het EU Health Programme. Het ESF+ zal zich vooral richten op de uitdagingen geïdentificeerd onder het Europees Semester en de Europese Pijler voor Sociale Rechten. Ook wil de Commissie een focus op sociale inclusie en het aanpakken van jeugdwerkeloosheid.

Europees Semester

Verder wil de Commissie de link tussen cohesiebeleid en het Europees Semester versterken. De Commissie stelt daarom voor om de fondsen te koppelen aan de landen-specifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester. De koppeling met de slimme specialisatiestrategieën (RIS3) zal behouden blijven om investeringen in onderzoek en innovatie richting te geven.

Versimpeling van de regels

De regels rondom de structuurfondsen zullen worden versimpeld. In het voorstel stelt de Commissie voor alle zeven EU-fondsen voor cohesiebeleid één set regels voor. Daarnaast maakt deze set met regels het makkelijker om synergieën te creëren met andere EU-programma’s zoals Horizon Europe en Erasmus+. Ook wil de Commissie de toegang tot financiering makkelijker maken door eenvoudigere controleprocedures.

Context

Op 2 mei presenteerde de Commissie al haar voorstel voor de EU lange-termijn begroting (MFK) voor 2021-2027. In dit voorstel kondigde de Commissie haar plannen aan voor bezuinigingen op het cohesiebeleid. In dit voorstel voor cohesiebeleid zet de Commissie uiteen hoe ze van plan is het geld binnen het cohesiebeleid uit te geven. Deze publicatie van het voorstel geeft het startschot voor de onderhandelingen met het Parlement en de Raad over de toekomst van het cohesiebeleid. De onderhandelingen zullen parallel gevoerd worden met de onderhandelingen over het MFK. De Commissie roept daarom op tot een snelle overeenkomst over het MFK en de sectorale voorstellen, zodat de EU-programma’s na 2020 op tijd van start kunnen gaan. 

Neth-ER heeft haar visie voor cohesiebeleid post-2020 gepubliceerd in het vision paper:  Together for knowledge-driven growth, dat onlangs is aangeboden aan Mona Keijzer, staatssecretaris voor Economische Zaken en Klimaat. 

Meer informatie

Publicatie Europese Commissie: Proposal for a regulation of the European Parliament and of the Council laying down common provisions on the European Regional Development Fund, the European Social Fund Plus, the Cohesion Fund, and the European Maritime and Fisheries Fund and financial rules for those and for the Asylum and Migration Fund, the Internal Security Fund and the Border Management and Visa Instrument
Publicatie Europese Commissie: Proposal for a regulation of the European Parliament and the Council on the European Regional Development Fund and the Cohesion Fund
Publicatie Europese Commissie: Proposal for a regulation of the European Parliament and the Council on the European Social Fund +
Persbericht Europese Commissie: EU budget: Regional Development and Cohesion Policy beyond 2020
Persbericht Europese Commissie: EU budget: A new Social Fund, Globalisation Adjustment Fund and Justice, Rights and Values Fund
Q&A Europese Commissie: Regional Development and Cohesion Policy beyond 2020
Artikel Neth-ER: EC over EU-budget na 2020: verhoging voor Erasmus+ en KP9
Artikel Neth-ER: Neth-ER: centrale rol voor onderwijs, onderzoek en innovatie in toekomstig cohesiebeleid
Publicatie Neth-ER: Vision paper for cohesion policy post-2020: Together for knowledge-driven growth

Schrijf u in voor onze nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van ons laatste nieuws.

Meer informatie nodig ?

Stel uw vraag aan één van onze medewerkers

Gerelateerde artikelen

Nederlandse regio’s: koplopers in onderwijs, verschillen in onderzoek

In vergelijking met andere Europese regio’s presteren Nederlandse regio’s goed op het gebied van onderwijs. Dat blijkt uit een rapport van Eurostat. Op het gebied van onderzoek scoren Nederlandse...

Lees meer

Onderhandelingen kennisprogramma’s centraal tijdens Oostenrijks voorzitterschap

De onderhandelingen voor Horizon Europe en Erasmus zullen op het gebied van onderwijs, onderzoek en innovatie de grootste prioriteit krijgen tijdens het Oostenrijkse voorzitterschap van de Raad van...

Lees meer

The EU knowledge programmes of tomorrow

On 26 June, Neth-ER organised the event ‘Beyond 2020: the next generation of EU knowledge programmes’: a full day with presentations and discussions about the proposals for Erasmus, Horizon Europe...

Lees meer

EC vernieuwt ‘Stairway to Excellence’-initiatief

De Europese Commissie vernieuwt het initiatief ‘Stairway to Excellence’. Dat staat in een persbericht van de Europese Commissie. Dit initiatief helpt regio’s met een achterstand op het gebied van...

Lees meer