‘Beren’ op weg naar innovatiesamenleving

11 juni 2015

Make things happen!”, werd tijdens de Open Innovation 2.0 Conference in Espoo, Finland, regelmatig geroepen. De grootste angst waar over gesproken werd, was het verliezen van ideeën met potentie. Niet in de minste plaats door de beren op de weg naar een European Silicon Valley. Ik was er namens Neth-ER bij.

Innovatie is de sleutel
Innovatie is hét sleutelbegrip in Europa om economische groei en banen te creëren. Zo komt innovatie duidelijk naar voren in de Europa 2020 strategie en is het een horizontaal thema in de agenda van de Europese Commissie. Verder wordt innovatie gefinancierd vanuit Horizon 2020 om kennis, gecreëerd in de wereld van de wetenschap een nadrukkelijke push naar de markt en de samenleving te geven.

Innovatie gaat over ecosystemen, transdisciplinariteit, een complexere interactie tussen de innovatiepartners en nieuwe business modellen. Daarom kan innovatie als begrip zelf ook niet star zijn. Op de conferentie werd de balans opgemaakt van de benodigde nieuwe ideeën en strategieën.

Het onderwerp van de conferentie, Open Innovatie 2.0, is gebaseerd op het Quadruple Helix Model, waarin de overheid, industrie, universiteiten én burgers samenwerken om nieuwe ontwikkelingen van de grond te krijgen. In Espoo presenteerden verschillende sleutelfiguren binnen de overheden, de academische wereld en het bedrijfsleven hun ideeën. Honderden bezoekers van over de hele wereld en met vele verschillende achtergronden kwamen op de conferentie af.

Op de conferentie werd geroepen om een Europees innovatiepact om het Europees investeringsplan, de stedelijke agenda en Industrie 4.0 te stimuleren. Verder greep gastland Finland de kans om hun voornemen een ‘experimental society’ te worden, te presenteren. Ambitieus, gezien de voorgenomen bezuinigingen op het Finse onderwijs- en onderzoeksbudget die recent nog in het nieuws waren.

Op naar een European Silicon Valley
Tijdens de conferentie werd duidelijk dat er ook voor Europa nog veel te bereiken is om het innovatiepotentieel beter te benutten. Tijdens workshops verwezen vele sprekers naar het beroemde voorbeeld Silicon Valley aan de westkust van de Verenigde Staten. Hier zijn innovatie en de daarbij behorende risico’s, een second nature van de mensen die daar werken en ondernemen. Zo ver als in Silicon Valley zijn we nog niet in Europa.

Er zijn verschillende aanbevelingen gedaan om dichterbij een European Silicon Valley te komen. De Commissie heeft in haar Open Innovatie 2.0 strategie vijf sleutelprioriteiten benoemd, die nodig zijn om open innovatie te bereiken. Hieronder vallen bijvoorbeeld het bevorderen van samenwerking tussen overheid, industrie, universiteiten en burgers; het bevorderen van ondernemerschap en een toepasbaar intellectueel eigendomsrecht. Ook heeft de High Level Group on Innovation Policy Management, een expertgroep gelanceerd tijdens het Poolse voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie in 2011, eind vorig jaar een rapport met aanbevelingen gepresenteerd.

Op de conferentie heb ik drie nieuwe aanbevelingen opgepikt om beren op de weg naar open innovatie uit de weg te ruimen. Namelijk over de rol van universiteiten; meer onderwijsprogramma’s met ruimte voor innovatie aanbieden en de wens voor een open overheid.  

1)      Universiteit als tempel
De universiteit zit in een spagaat. Ze moet een tempel van kennis zijn, waar stil gestaan wordt om gedachten te verzamelen en deze om te zetten naar kennis. Ze moet ook een plek zijn waar geleerd wordt om het leren en niet omdat de maatschappij specifieke oplossingen nodig heeft. Maar een universiteit moet nog meer zijn. Ze moet ook nadrukkelijk in contact staan met de buitenwereld, innovatie faciliteren en aansluiten op de behoeftes van de maatschappij. De kunst is om al deze rollen te combineren en elkaar te laten versterken. Een tempel is namelijk ook een open gebouw, waar burgers makkelijk in kunnen lopen, zich laten verrijken en deze kennis meenemen, terug de maatschappij in. 

2)      Leren innoveren
In het huidige onderwijssysteem worden studenten vaak juist afgestraft als ze innovatief willen zijn. Ze zijn een nummer in een vooropgesteld programma zonder ruimte voor creativiteit en risico’s. Terwijl juist het creëren van een innovatieomgeving cruciaal is om het innovatiepotentieel zoveel mogelijk te benutten. In een innovatieomgeving wordt rekening gehouden met het nemen van risico’s, bestaat het noodzakelijke vertrouwen, transparantie en betrokkenheid. Deze innovatieomgeving is sowieso cruciaal, maar juist bij studenten - die de motor van onze toekomstige samenleving zullen worden - is dit extra belangrijk. Zij zijn immers de werknemers en leiders van de toekomst.

3)      De open overheid
De overheid moet meer aansluiten bij de behoeftes van open innovatie. De huidige conservatieve inrichting van de Europese overheid werd tijdens de conferentie wel “de roze olifant in de kamer” genoemd. Het staat ook zo in de conclusies van de High Level Group. De overheid moet loskomen van bureaucratische procedures en een nieuwe vorm van een “samenwerkende overheid” ontwikkelen. Het moet meer dan ooit mogelijk worden om te experimenteren, waarbij de hele maatschappij hierbij betrokken moet zijn. Een begrip als open governance sluit hierbij naadloos aan. Open governance gaat juist over de betrokkenheid van de burger bij de formulering en uitvoering van het overheidsbeleid.

Fail better!
De eerste Open Innovation conferentie in Dublin, 2013, bracht de Dublin Innovation Declaration voort met 11 deliverables. Een dergelijk eindproduct heeft deze conferentie in Finland niet opgeleverd. Men stond vooral stil bij de ontwikkelingen, verantwoordelijkheden en behoeftes om open innovatie verder te brengen. Duidelijk werd dat een dynamisch netwerk tussen universiteiten, burgers, het bedrijfsleven en de overheid heel belangrijk is en dat binnen dit netwerk de mogelijkheid om fouten te maken essentieel is. De crux zit ‘m erin dat je van je fouten leert. Samuel Becket, een Ierse schrijver die aangehaald werd tijdens de conferentie, vat deze laatste noodzakelijkheid goed samen: “Ever tried. Ever failed. No matter. Try Again. Fail again. Fail better.”

Door: Olga Wessels

Meer informatie
Website: Europese Commissie: Open Innovation 2.0
Website: High Level Group on Innovation Policy Management
Website: Dublin Innovation Declaration
Website: Startup Delta
Artikel Neth-er: Nederland stijgt op Innovation Union Scoreboard
Artikel Neth-ER: Nederlands innovatiebeleid heeft onbenut potentieel
Perbericht: Finland’s universities face drastic cuts and tuition fees

Lees meer over: 

Schrijf u in voor onze nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van ons laatste nieuws.

Meer informatie nodig ?

Stel uw vraag aan één van onze medewerkers

'Entrepreneurship is the art of turning an idea into a customer' Innovatie is essentieel: we hebben het nodig. Maar de echte magie start bij ondernemerschap, met mensen die geboren zijn met de zeldzame gave om succesvolle bedrijven te bouwen.Er is om ons heen veel ruimte voor innovatie en er zijn veel creatieve mensen die in de toekomst willen kijken. Wanner we de goede ideeën echter niet in de markt kunnen zetten hebben we een dure hobby. Daarom is het volgens mij noodzakelijk alle creatieve en innovatieve denkers te ondersteunen in hun ondernemerschap.

Gerelateerde artikelen

Moedas: Impact van Horizon kun je niet overdrijven

Carlos Moedas, Europees commissaris voor Onderzoek, Wetenschap en Innovatie, kijkt tevreden terug op zijn ambtstermijn. Moedas ziet vijf mijlpalen, waaronder de EIC en het aanpakken van...

Lees meer

‘Deze 3 factoren maken elk H2020-project tot een succes!’

Consortia met een ervaren coördinator, een hoog aantal topuniversiteiten en een hoog aantal partners uit West-Europa hebben een positieve invloed op de kansen voor projectfinanciering in Horizon...

Lees meer

‘Géén SSH-intensieve partnerschappen is onacceptabel!’

Het is onacceptabel dat partnerschappen met een grote nadruk op de sociale- en geesteswetenschappen niet terugkomen in Horizon Europe, vinden de European Alliance for Social Sciences and Humanities...

Lees meer

De EU krijgt een langetermijnstrategie voor industriebeleid

Als het aan de Raad Concurrentievermogen ligt, krijgt de Europese Unie een langetermijnstrategie voor industriebeleid met daarin een grote focus op onderwijs, onderzoek & innovatie. Om de...

Lees meer