Open Access/Open science

Dossierbeschrijving

Open Science

Open Science is een nieuwe vorm van wetenschap, gebaseerd op samenwerking en het digitaal verspreiden van kennis. Open Science draagt bij aan de realisatie van de European Research Area (ERA) en de Innovatie Unie

Open Access

Open Access is onderdeel van Open Science. Dit gaat over de digitale toegang tot onderzoeksdata en -publicaties. Alle projecten die gefinancierd worden vanuit Horizon 2020 zijn verplicht, tenzij ze onder een uitzondering vallen, om alle gepubliceerde wetenschappelijke artikelen gratis en vrij toegankelijk te maken. Er is ook een pilot binnen Horizon 2020 over Open Access tot onderzoeksdata. 

Lees meer

Inmiddels wordt breed erkend dat het toegankelijker maken van onderzoeksresultaten voor maatschappelijke spelers bijdraagt aan betere en efficiëntere wetenschap en aan innovatie in de publieke en private sector. Een efficiënt systeem voor ruime verspreiding van en toegang tot onderzoekspublicaties en ruwe data helpt om wetenschappelijke vooruitgang versnellen. Dit is essentieel voor het vermogen van Europa om haar economische prestaties en om concurrentiekracht te verbeteren. Open Access kan ook de zichtbaarheid van het Europese onderzoek vergroten, en in het bijzonder het midden- en kleinbedrijf toegang bieden tot het meest recente onderzoek.

Op het gebied van Open Access heeft de Europese Commissie verschillende acties ondernomen:

  • In januari 2015 ging het OpenAIRE2020-project van start. Dit project is door de Commissie gefinancierd om de implementatie van Open Access in Europa te bevorderen door in een infrastructuur en nationale steunpunten te voorzien.
  • In april 2018 heeft de Commissie de ''Commission recommendation on access to and preservation of scientific information' gepresenteerd waarin zij de lidstaten adviseert over verschillende aspecten van Open Science. Dit is een herziening van bovengenoemde mededeling van juli 2012 en reflecteert op nieuwe ontwikkelingen op het gebied van Open Science, waaronder de European Open Science Cloud en data management. 
Voor het Nederlands voorzitterschap was het verder brengen van Open Access van zowel wetenschappelijke publicaties als het gebruik van onderzoeksresultaten een prioriteit. In mei 2016 zijn hierover Raadsconclusies aangenomen, met als belangrijkste uitkomst het target dat in 2020 al het met Europees en nationaal geld gefinancierde onderzoek Open Access moet worden gepubliceerd en de data van onderzoek optimaal hergebruikt moet kunnen worden. 

Robert-Jan Smits, de voormalig directeur-generaal van DG Research and Innovation (RTD) is in maart 2018 benoemd tot speciale gezant voor Open Access bij het European Political Strategy Center (EPSC). Eind 2018 zal hij naar verwachting komen met een actieplan om de doelstelling te bereiken dat in 2020 alle publiek gefinancierde onderzoekspublicaties Open Access zijn.

European Open Science Cloud

In maart 2018 heeft de Commissie een roadmap voor de implementatie van een European Open Science Cloud (EOSC) gepresenteerd. Deze Science Cloud moet een betrouwbare en open omgeving realiseren voor de wetenschappelijke gemeenschap waarin data en onderzoeksresultaten worden gedeeld en gebruikt. Om de EOSC te realiseren, moet actie ondernomen worden op zes verschillende terreinen: architectuur, data, services, toegang en gebruiksvriendelijkheid, regels voor deelname en bestuur. De roadmap dient als basis voor verdere discussie met de lidstaten, het Europees Parlement en belanghebbenden over de stappen die gezet moeten worden. 

Meer informatie

Website Europese Commissie: Open Access in Horizon 2020
Publicatie Europese Commissie: Guidelines on Data Managementin Horizon 2020
Publicatie Europese Commissie: Implementation Roadmap for the European Open Science Cloud 
Mededeling Europese Commissie : Towards better access to scientific information: Boosting the benefits of public investments in research (juli 2012)
Aanbeveling Europese Commissie: Commission Recommendation on access to and preservation of scientific information 
Artikel Neth-ER: FAQ open access in Horizon 2020 beschikbaar
Artikel Neth-ER: Robert-Jan Smits benoemd tot speciale gezant voor Open Access 
Artikel Neth-ER:  Raadsconclusies over Open Science, KP7 en innovatieprincipe
Artikel Neth-ER:  Nieuwe aanbeveling Open Science voor lidstaten

Nieuws

Moedas: Impact van Horizon kun je niet overdrijven

Carlos Moedas, Europees commissaris voor Onderzoek, Wetenschap en Innovatie, kijkt tevreden terug op zijn ambtstermijn. Moedas ziet vijf mijlpalen, waaronder de EIC en het aanpakken van...

Lees meer

Roadmap 2021 Update gelanceerd

De Roadmap 2021 Update is gelanceerd. Na twee jaar moet dit proces in 2021 leiden tot een nieuw investeringsplan voor Europese onderzoeksinfrastructuren. Het Europese kennisveld kan tot 5 mei 2020...

Lees meer

cOAlition S benoemt Johan Rooryck als voorvechter Open Access

cOAlition S heeft Johan Rooryck benoemd als kampioen Open Access. In zijn rol zal hij cOAlition S vertegenwoordigen naar externe belanghebbenden en zal hij advies geven over manieren om de overgang...

Lees meer

JRC breidt Open Access uit naar Petten

Het Joint Research Centre maakt haar laboratoria in Petten toegankelijk voor onderzoekers. Na de deuren van haar faciliteiten in Italië, België en Duitsland geopend te hebben, zijn er nu ook...

Lees meer

Vijf prioriteiten voor de implementatie van de EOSC

De implementatie van de European Open Science Cloud (EOSC) voor 2019-2020 kent de volgende vijf prioriteiten: landschap onderzoeksinfrastructuren, FAIR data principes, architectuur, regels voor...

Lees meer

cOAlition S kondigt ambassadeurs voor Plan S aan

De ambassadeurs voor Plan S zijn aangekondigd door cOAlition S. De ambassadeurs zijn actief in de onderzoekswereld en zullen in hun rol gaan fungeren als onafhankelijke experts die de brug zullen...

Lees meer

EUA ondersteunt Helsinki-Initiatief voor meertaligheid in onderzoek

Taaldiversiteit in de academische wereld is noodzakelijk voor het behoud van lokaal relevant onderzoek. Dit vinden de initiatiefnemers van het Helsinki Initiative on Multilingualism in Scholarly...

Lees meer

Uitbreiding regels voor het hergebruik van overheidsinformatie aangenomen

De herziening van de richtlijn inzake het hergebruik van overheidsinformatie is officieel goedgekeurd door de Raad, na eerdere instemming door het Parlement. Door de herziening zullen ook...

Lees meer

Plan S uitgesteld tot 2021

Plan S zal gelden vanaf 1 januari 2021 in plaats van 2020. Dat maakte cOAlition S bekend in haar gewijzigde richtlijnen voor de implementatie van Plan S. De aanpassingen volgen op een brede...

Lees meer

Schrijf u in voor onze nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van ons laatste nieuws.