Open Access/Open science

Dossierbeschrijving

Open Science

Open Science is een nieuwe vorm van wetenschap, gebaseerd op samenwerking en het digitaal verspreiden van kennis. Open Science draagt bij aan de realisatie van de European Research Area (ERA) en de Innovatie Unie

Open Access

Open Access is onderdeel van Open Science. Dit gaat over de digitale toegang tot onderzoeksdata en -publicaties. Alle projecten die gefinancierd worden vanuit Horizon 2020 zijn verplicht, tenzij ze onder een uitzondering vallen, om alle gepubliceerde wetenschappelijke artikelen gratis en vrij toegankelijk te maken. Er is ook een pilot binnen Horizon 2020 over Open Access tot onderzoeksdata. 

Lees meer

Inmiddels wordt breed erkend dat het toegankelijker maken van onderzoeksresultaten voor maatschappelijke spelers bijdraagt aan betere en efficiëntere wetenschap en aan innovatie in de publieke en private sector. Een efficiënt systeem voor ruime verspreiding van en toegang tot onderzoekspublicaties en ruwe data helpt om wetenschappelijke vooruitgang versnellen. Dit is essentieel voor het vermogen van Europa om haar economische prestaties en om concurrentiekracht te verbeteren. Open Access kan ook de zichtbaarheid van het Europese onderzoek vergroten, en in het bijzonder het midden- en kleinbedrijf toegang bieden tot het meest recente onderzoek.

Op het gebied van Open Access heeft de Europese Commissie verschillende acties ondernomen:

  • In januari 2015 ging het OpenAIRE2020-project van start. Dit project is door de Commissie gefinancierd om de implementatie van Open Access in Europa te bevorderen door in een infrastructuur en nationale steunpunten te voorzien.
  • In april 2018 heeft de Commissie de ''Commission recommendation on access to and preservation of scientific information' gepresenteerd waarin zij de lidstaten adviseert over verschillende aspecten van Open Science. Dit is een herziening van bovengenoemde mededeling van juli 2012 en reflecteert op nieuwe ontwikkelingen op het gebied van Open Science, waaronder de European Open Science Cloud en data management. 
Voor het Nederlands voorzitterschap was het verder brengen van Open Access van zowel wetenschappelijke publicaties als het gebruik van onderzoeksresultaten een prioriteit. In mei 2016 zijn hierover Raadsconclusies aangenomen, met als belangrijkste uitkomst het target dat in 2020 al het met Europees en nationaal geld gefinancierde onderzoek Open Access moet worden gepubliceerd en de data van onderzoek optimaal hergebruikt moet kunnen worden. 

Robert-Jan Smits, de voormalig directeur-generaal van DG Research and Innovation (RTD) is in maart 2018 benoemd tot speciale gezant voor Open Access bij het European Political Strategy Center (EPSC). Eind 2018 zal hij naar verwachting komen met een actieplan om de doelstelling te bereiken dat in 2020 alle publiek gefinancierde onderzoekspublicaties Open Access zijn.

European Open Science Cloud

In maart 2018 heeft de Commissie een roadmap voor de implementatie van een European Open Science Cloud (EOSC) gepresenteerd. Deze Science Cloud moet een betrouwbare en open omgeving realiseren voor de wetenschappelijke gemeenschap waarin data en onderzoeksresultaten worden gedeeld en gebruikt. Om de EOSC te realiseren, moet actie ondernomen worden op zes verschillende terreinen: architectuur, data, services, toegang en gebruiksvriendelijkheid, regels voor deelname en bestuur. De roadmap dient als basis voor verdere discussie met de lidstaten, het Europees Parlement en belanghebbenden over de stappen die gezet moeten worden. 

Meer informatie

Website Europese Commissie: Open Access in Horizon 2020
Publicatie Europese Commissie: Guidelines on Data Managementin Horizon 2020
Publicatie Europese Commissie: Implementation Roadmap for the European Open Science Cloud 
Mededeling Europese Commissie : Towards better access to scientific information: Boosting the benefits of public investments in research (juli 2012)
Aanbeveling Europese Commissie: Commission Recommendation on access to and preservation of scientific information 
Artikel Neth-ER: FAQ open access in Horizon 2020 beschikbaar
Artikel Neth-ER: Robert-Jan Smits benoemd tot speciale gezant voor Open Access 
Artikel Neth-ER:  Raadsconclusies over Open Science, KP7 en innovatieprincipe
Artikel Neth-ER:  Nieuwe aanbeveling Open Science voor lidstaten

Nieuws

Wetenschapsevaluatie moet veranderen om Open Science te bevorderen

Het huidige evaluatiesysteem voor wetenschappelijk onderzoek schiet tekort, volgens een groep van experts over Open Science. De publicatie en communicatie van wetenschap moet opener en eerlijker...

Lees meer

China en African Academy of Sciences spreken steun uit voor Plan S

China heeft haar steun uitgesproken voor Plan S. Robert-Jan Smits, speciale gezant voor Open Access bij het European Political Strategy Center van de Europese Commissie, zegt tegen ScienceBusiness...

Lees meer

Het Oostenrijks voorzitterschap: gestage vooruitgang op de kennisdossiers

Van 1 juli tot en met 31 december 2018 heeft Oostenrijk het voorzitterschap van de Raad van de EU bekleed. Voor onderzoek, innovatie en onderwijs stonden de onderhandelingen voor Horizon Europe,...

Lees meer

ERAC: standaard FAIR en open beleid voor alle onderzoeksresultaten

Alle onderzoeksresultaten, inclusief publiek gefinancierde, moeten standaard direct worden geopenbaard en voldoen aan de FAIR (findable, accessible, interoperable, reusable) principes. Dit blijkt...

Lees meer

Robert-Jan Smits in top 10 van wetenschappelijk tijdschrift Nature

Robert-Jan Smits, speciale gezant voor Open Access bij het European Political Strategy Center van de Europese Commissie, staat in de Nature’s 10 van het wetenschappelijke tijdschrift Nature. Dit is...

Lees meer

Geef uw feedback over de implementatie van Plan S

cOAlition S heeft een handleiding voor de implementatie van Plan S gepresenteerd en vraagt om feedback van onderzoekers, onderzoeksinstellingen en uitgevers. In de handleiding wordt Plan S verder...

Lees meer

Lancering van de European Open Science Cloud is een feit

De Europese Commissie heeft de beleidsstructuur en het portaal van de European Open Science Cloud (EOSC) gelanceerd tijdens een event georganiseerd door het Oostenrijkse voorzitterschap. De...

Lees meer

OESO: digitalisering en missies bepalend voor O&I-beleid

Digitalisering en missies zullen het toekomstig beleid voor wetenschap, technologie en innovatie bepalen. Dit stelt OESO in haar rapport Science, Technology and Innovation Outlook 2018, ...

Lees meer

Belanghebbenden waarschuwen voor de gevolgen van het uitbreiden van de richtlijn voor hergebruik van overheidsinformatie

De herziening van de richtlijn voor het hergebruik van overheidsinformatie is niet in lijn met het principe 'as open as possible, as closed as necessary' waar het huidige Europese Open Access...

Lees meer

Schrijf u in voor onze nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van ons laatste nieuws.