Green Deal

Dossierbeschrijving

In december 2019 heeft de Europese Commissie de nieuwe groeistrategie van Europese Unie gepubliceerd: de Green Deal. Met de ambitieuze visie wil de Commissie voor het jaar 2050 van Europa het eerste klimaatneutrale blok ter wereld te maken. Deze ambitie dient hand in hand te gaan met de groei van een eerlijke, welvarende samenleving en een concurrerende economie. Dit laatste wordt bereikt middels het mechanisme voor een rechtvaardige transitie (JTM), dat voorziet in steun aan regio’s en sectoren die het meest worden geraakt door de transitie naar een groene economie. Zowel de Green Deal als het JTM vallen onder de verantwoordelijkheid van Frans Timmermans, uitvoerend vicevoorzitter voor de Europese Green Deal. Het Green Deal investeringsplan -om de ambities financieel mogelijk te maken- valt onder de verantwoordelijkheid van Valdis Dombrovskis, uitvoerend vicevoorzitter voor een economie die werkt voor mensen.

Lees meer

Green Deal Investeringsplan 

Het Green Deal Investeringsplan (EGDIP) is het investeringsplan voor de Europese Green Deal en het JTM. Middels het EGDIP wil de Commissie één biljoen euro aan duurzame investeringen mobiliseren om de ambitieuze ambities te voltooien. Het EGDIP wordt gefinancierd met 503 miljoen euro uit de EU begroting. De financiële middelen van de Commissie worden uit het huidige en aankomende EU budget gehaald. Het overige onderdeel van het bedrag dient te worden aangevuld met publieke en private investeringen. Er is namelijk al eerder besloten om 25% van het meerjarig financieel kader (MFK) aan het klimaat uit te geven. Bovendien is de injectie uitgesmeerd over een periode van tien jaar, waarmee de Commissie een voorschot neemt op het MFK 2028-2035.

Just Transition Fonds

Toch worden er ook nieuwe middelen vrij gemaakt binnen het EGDIP. Het fonds voor een rechtvaardige transitie (JTF) maakt onderdeel uit van het JTM en bevat 7.5 miljoen euro. Investeringen uit het JTF worden ingezet op het gebied van onderzoek & innovatie; technologie & infrastructuur voor betaalbare schone energie; en omscholing en bijscholing van werknemers. Op die manier draagt het JTF bij aan het doel van het JTM om steun te bieden aan regio’s die economisch meer afhankelijk zijn van fossiele brandstoffen en bij de ontwikkeling van vaardigheden die aansluiten op de arbeidsmarkt. Nederland heeft recht op 220 miljoen euro uit het JTF, om uiteindelijk 3.2 miljard euro via het mechanisme te kunnen mobiliseren.

Belang voor het Kennisveld

Binnen de Green Deal zijn onderwijs, onderzoek en innovatie essentiële elementen om de klimaatdoelen te bereiken. De Commissie kondigt in de Green Deal de volgende acties aan op het gebied van onderwijs, wetenschap en innovatie:

  • Onderzoek en innovatie: aanmoediging van open data en een multidisciplinaire aanpak; een nadruk op experiment in onderzoeks- en innovatiebeleid; ontwikkeling van innovatie-waardenketens door middel van de grootschalige ontwikkeling en inzet van nieuwe technologieën; samenwerking tussen EIT KIC’s, hogeronderwijsinstellingen, onderzoeksinstituten en bedrijven voor maximale impact en; financiering van veelbelovende start ups.
  • Onderwijs: bij- en omscholing van toekomstige en huidige werknemers; het
    opzetten van een Europees competentieraamwerk voor de ontwikkeling van kennis en vaardigheden met betrekking tot klimaatverandering; de ontwikkeling van een Europees netwerk voor uitwisselen ervaringen leraren omtrent duurzaamheidsactiviteiten en financiering voor de renovatie van school- en ziekenhuisgebouwen.

De acties op het gebied van onderwijs, wetenschap en innovatie hebben zich al verder uitgewerkt naar concrete ontwikkelingen. Zo heeft de Commissie in haar voorstel voor het nieuwe werkprogramma van de EIC een eenmalige Green Deal Call ter waarde van 350 miljoen euro in het kader van Horizon 2020 geïntroduceerd. Een groot deel van het bedrag richt zich op de EIC accelerator, welke start-ups en MKB ondersteunt bij het ontwikkelen en opschalen van baanbrekende innovaties. Daarnaast wordt in toenemende mate gesproken over de mogelijkheden van duurzame mobiliteit binnen de onderzoeks- en onderwijsprogramma’s.

Tijdlijn

De Commissie wil het huidige en toekomstige reguleringskader herzien om ervoor te zorgen dat de Green Deal ambities worden ondersteund met accurate wetgeving. De Groene Eed moet garanderen dat wetgeving ten alle tijden bijdraagt aan de klimaattransitie. Zo heeft de Commissie op 4 maart de Klimaatwet geïntroduceerd, waarin de lange termijndoelen voor het jaar 2050 worden vastgelegd, die zijn bepaald in de Green Deal. Op dezelfde dag is ook de call voor het klimaatpact gepubliceerd, om de maatschappelijke betrokkenheid bij klimaat en milieu te vergroten. De industrie strategie en het Actieplan Circulaire economie zijn op 10 maart gelanceerd om de groene strategie te ondersteunen. Andere Green Deal initiatieven worden door de COVID-19 uitbraak vertraagd of uitgesteld. Zo wordt het klimaatdoel voor 2030 volgens planning in september herzien, maar lopen de Biodiversiteitsstrategie, Farm to Fork en het Europese Klimaatpact vertraging op. De Europese klimaatadaptatiestrategie wordt uitgesteld tot 2021.

Meer informatie

Website Commissie: European Green Deal
Artikel Neth-ER: Green Deal investeringsplan mobiliseert één biljoen euro
Artikel Neth-ER: Wat betekent de Green Deal voor het kennisveld?
Artikel Neth-ER: Just Transition Fund concentreert zich op Groningen
Artikel Neth-ER: Update EIC werkprogramma bevat Green Deal call van 350 miljoen
Artikel Neth-ER: Erasmus+ moet duurzamer, maar fysieke mobiliteit is onvervangbaar
Artikel Neth-ER: Industriestrategie biedt ruimte voor kennisveld

Geüpdatet op: 13/05/2020

Nieuws

Groene Renovatiegolf heeft baat bij onderwijs en onderzoek

De Commissie publiceerde een renovatiegolfstrategie die het belang van nieuwe vaardigheden en innovatie in de bouwsector onderstreept. De bouwsector moet meer vrouwen gaan aantrekken en er moet...

Lees meer

State of the Energy Union: teleurstellende investeringen O&I

Het State of the Energy Union rapport van de Europese Commissie wijst op teleurstellende overheids- en particuliere uitgaven aan onderzoek en innovatie voor schone energie. Toch tonen de overige...

Lees meer

Nieuwe ERA streeft naar versterken onderzoekssystemen en -carrières

De nieuwe Europese Onderzoeksruimte (ERA) moet Europa vooruitbrengen op het pad van duurzaamheid, digitalisering en herstel na de coronacrisis. De nieuwe ERA, die in 2021 van start gaat, zal zich...

Lees meer

Missies barsten van ambitie, maar uitwerking blijft onduidelijk

Het is definitief: de mission boards hebben officieel hun missievoorstellen overhandigd aan de Commissie tijdens de R&I Days. Sinds juni zijn de missies verder uitgewerkt, maar dit leidt nog...

Lees meer

Green Deal call van 1 miljard euro opent 22 september

Onderzoeks- en innovatieprojecten die het klimaat vooropstellen kunnen vanaf 22 september voorstellen indienen voor de Europese Green Deal call. De Commissie heeft 1 miljard euro beschikbaar gesteld...

Lees meer

Aandacht voor kennis in Commissierichtlijnen herstelfonds

De Commissie heeft richtlijnen gepubliceerd voor de herstel- en veerkrachtfaciliteit (RRF) in het kader van haar jaarlijkse strategie voor duurzame groei; een van de speerpunten van het...

Lees meer

State of the Union: de toekomst van Europa is groen en digitaal

Commissievoorzitter Ursula von der Leyen legt in haar eerste State of the Union speech de nadruk op de groene en digitale transities. Om over onderwijs, onderzoek of innovatie iets te horen, moet...

Lees meer

Commissie bespreekt op 30 september belangrijke onderwijs en onderzoeksinitiatieven

Op 30 september zal de Europese Commissie een aantal belangrijke kennisinitiatieven bespreken, zoals het Digital Education Action Plan en mededelingen over ...

Lees meer

Op de agenda: september

Na de zomer komt de Brusselse molen weer op gang. Commissievoorzitter Von der Leyen zal haar plannen voor komend jaar presenteren in haar eerste State of the Union toespraak aan het Europees...

Lees meer

Schrijf u in voor onze nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van ons laatste nieuws.