InvestEU

Dossierbeschrijving

InvestEU is het nieuwe investeringsplan van de EU dat zal lopen van 2021-2027. Het bouwt voort op het model van het Europees Fonds voor Strategische Investeringen (EFSI) die inging onder de Juncker Commissie. De bedoeling is om op z’n minst 650 miljard aan extra investeringen te genereren.

Lees meer

Voortbouwen op succes

InvestEU is de voortzetting en uitbreiding van het Europees Fonds voor Strategische Investeringen (EFSI). InvestEU zal alle bestaande EU-programma’s voor leningen en garanties onder één investeringsfonds samenbrengen om zo meer publieke en private investeringen aan te trekken. Het zal onder andere een aantal al bestaande instrumenten omvatten die relevant zijn voor onderwijs, onderzoek en innovatie: InnovFin, dat nu deels onder het programma van Horizon 2020 valt, de Student Loan Guarantee Facility die nu deel uitmaakt van Erasmus+ en twee zelfstandige instrumenten: Het Europees Fonds voor Strategische Investeringen (EFSI) en COSME (the Competitiveness of Enterprises and Small and Medium-sized Enterprises).

Volgens een persbericht van de Commissie heeft het Juncker Plan, ofwel EFSI, een positieve impact gehad op de Europese economie sinds haar oprichting. Volgens onderzoek van het Joint Research Centre en het EIB is het Europese bruto nationaal product (bnp) met 0,9% gestegen en zijn er 1,1 miljoen nieuwe banen gecreëerd door het fonds.  

De evaluatie van EFSI uit juni 2018 was grotendeels positief, concluderend dat de garantie  een efficiënte manier is om risicovollere investeringen te genereren. Daarnaast werd uitgelicht dat het nodig is om de toegang tot financiering van innovatie nog meer verbeterd moet worden en dat er meer synergieën gecreërd kunnen worden met andere Europese programma’s. Het Parlement liet ook een onderzoek uitvoeren naar EFSI: zij zien een gebrekkige bijdrage van het fonds aan de ontwikkeling van vaardigheden en doen aanbevelingen om dit te vergroten in het InvestEU-programma.

Drie pijlers

InvestEU zal net als EFSI bestaan uit drie pijlers:

  • De eerste pijler is het fonds zelf die ervoor moet zorgen dat er publieke en private investering worden gemobiliseerd via de EU budget garantie;
  • De Advisory Hub: deze adviesraad geeft technisch advies over investeringsprojecten;
  • Het InvestEU Portaal: een toegankelijke database die project met investeerders matcht.

Vier prioriteiten

Het investeringsplan is gebaseerd op vier prioriteiten:

  • Duurzame infrastructuur (11,5 miljard euro);
  • Onderzoek, innovatie en digitalisering (11,25 miljard euro);
  • Het mkb (11,25 miljard euro);
  • Sociale investeringen en vaardigheden (4 miljard euro).

Deze beleidsterreinen krijgen allemaal een vast budget. Wel is het de bedoeling dat er de mogelijkheid is om het budget flexibel in te delen als veranderingen in de samenleving of de markt daar om vragen.

In de gepresenteerde Green Deal staat dat minstens 30% van het InvestEU-fonds gebruikt zal moeten worden voor een bijdrage aan de strijd tegen klimaatverandering.

Financiering

Als het aan de Commissie ligt wordt een bedrag van 15,2 miljard uit de EU-begroting aan het fonds besteedt. In totaal zal de EU een garantie bieden van 38 miljard euro voor projecten van financiële partners zoals de Europese Investeringsbank (EIB), hiermee wordt hun risicodragende capaciteit vergroot. Daarnaast dragen de partners als het EIB zelf ook nog eens 9,5 miljoen euro bij. Naast het EIB is er ook samenwerking met de Wereldbank, de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling, de bank van de Raad van Europa en nationale banken. Het is voor lidstaten ook mogelijk om fondsen uit het cohesiebeleid te gebruiken voor extra investeringen in project (tot 5%).  In tegenstelling tot wat met EFSI het geval was, zal er voor InvestEU geen geld van Horizon Europe worden overgeheveld. In het verleden betekende dit slecht nieuws voor vooral de universiteiten, gezien het fonds niet geschikt is voor hen.

Ook zal het mogelijk worden om projecten die al gefinancierd worden uit EU-subsidies, waaronder Horizon Europe, aan te vullen met financiering uit InvestEU. In dat kader stelt de Commissie ook een wijziging van de staatssteunregels voor om het eenvoudiger te maken financiering toe te kennen via InvestEU.

Governance 

De governance structuur verander niet ten opzichte van EFSI. Het is zo opgesteld dat alleen leden van de EC, EIB of één van de andere partners zitting nemen in de Steering Board. Dit om politieke invloed op het selectieproces voor de te financieren projecten te minimaliseren. Wel zit er een expert vanuit het EP bij die echter niet kan stemmen.

Verder is er een Adviesraad die de Steering Board assisteert. Daarin zitten de Europese instellingen, maar ook adviesorganen zoals het Comité van de Regio’s en het Economisch en Sociaal Comité. Ten slotte is er nog een Investeringscomité die de verzoeken voor financiële garantie goedkeurt.

Proces

De Europese Commissie deed een voorstel voor InvestEU in juni 2016 in een Mededeling van de Commissie naar het Europees Parlement, de Europese Raad en de Raad van de Europese Unie. In een aparte memo geeft de Commissie aan het niet nodig te achtten om veranderingen aan te brengen in het meerjarig financieel kader (MFK) om EFSI te verlengen. Echter, dit heeft de Commissie ook niet gedaan voor de start van het fonds toen Horizon 2020 gelden gebruikt werden om het plan te financieren.

De Commissie zal in januari 2017 met een officiële evaluatie van EFSI komen en zal daarnaast ook een onafhankelijke evaluatie op zijn laatst in juli 2018 inleveren bij de Raad en het Parlement. De Mededeling loopt hierop vooruit en vraagt de Europese Raad om het voorstel om EFSI te verlengen te steunen. Het voorstel van de Commissie moet nog door de Europese Raad en het Parlement goedgekeurd worden en het is de verwachting dat dit pas in het voorjaar 2017 zal plaatsvinden. 

Meer informatie

Website Commissie: What’s next? The InvestEU Programme (2021-2027)
Website Commissie: The InvestEU Programme: Questions and Answers
Website EIB: Investment Plan for Europe
Artikel Neth-ER: EP stemt tijdens laatste vergadering in met akkoorden voor digitalisering, ruimte en defensie
Artikel Neth-ER: InvestEU: één fonds voor EU-investeringen
Artikel Neth-ER: Gemiste kans EFSI voor ontwikkeling vaardigheden
Artikel Neth-ER: EP en lidstaten akkoord met voorstel EFSI 2.0
Artikel Neth-ER: EUA ziet weinig kansen in EFSI

Nieuws

EU onderwijsministers bespreken consequenties coronavirus voor het onderwijs

De Europese onderwijsministers hebben via een video-conferentie uitdagingen en actuele informatie met betrekking tot het corona-virus uitgewisseld. Hierbij bespraken zij ook de verschillende...

Lees meer

EP stemt tijdens laatste vergadering in met akkoorden voor digitalisering, ruimte en defensie

Tijdens haar laatste plenaire vergadering heeft het Europees Parlement formeel ingestemd met de overeenstemming die bereikt is op een aantal belangrijke dossiers die onderdeel zijn van het nieuwe...

Lees meer

EC: Kunstmatige intelligentie één van de prioriteiten 2019

De Commissie wil zich in 2019 focussen op het opstellen van een gecoördineerd plan voor de ontwikkeling van kunstmatige intelligentie. Dit blijkt uit het Commissie Werkprogramma voor 2019. Hiernaast...

Lees meer

Gemiste kans EFSI voor ontwikkeling vaardigheden

Het Europees Fonds voor Strategische Investeringen (EFSI) en haar opvolger InvestEU dragen weinig bij aan de ontwikkelingen van vaardigheden. Er zijn verschillende obstakels die moeten worden...

Lees meer

InvestEU: één fonds voor EU-investeringen

De Commissie wil alle bestaande EU-programma’s voor leningen en garanties onder één investeringsfonds samenbrengen om zo meer publieke en private investeringen aan te trekken. Dit nieuwe instrument...

Lees meer

Commissie zet in op verdubbeling risicokapitaal

De Europese Commissie wil de hoeveelheid risicokapitaal in de EU verdubbelen. Om dat mogelijk te maken, werd gisteren VentureEU gelanceerd. Dit fonds maakt onderdeel uit van de ambitie van Europees...

Lees meer

Connecting Europe Facility complementair aan Horizon 2020 en ESIF

De Connecting Europe Facility (CEF) blijkt complementair aan Horizon 2020, de Europese Structuur- en Investeringsfondsen (ESIF) en het Europese Fonds voor Strategische Investeringen (EFSI), blijkt...

Lees meer

EP en lidstaten akkoord met voorstel EFSI 2.0

Het Europees Fonds voor Strategische Investeringen (EFSI) is verlengd tot 2020 om meer dan 500 miljard euro aan investeringen te mobiliseren. Dit blijkt uit persberichten van de Europese Commissie...

Lees meer

Investeren in O&O belangrijk voor Europese economie

Investeringen in onderzoek en ontwikkeling spelen een belangrijke rol bij het creëren van waarde voor bedrijven en economieën. Dit blijkt uit een rapport van de Europese Commissie waarin barrières...

Lees meer

Schrijf u in voor onze nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van ons laatste nieuws.