Digitalisering (in onderzoek)

Dossierbeschrijving

Digitalisering is één van de twee topprioriteiten van de Commissie Von der Leyen, naast de Green Deal. De digitale transformatie van de maatschappij en de economie zijn dan ook van groot belang voor de onderzoekssector, met name als het gaat om het gebruik van data, kunstmatige intelligentie, gezondheidszorg en innovatie.

Lees meer

Digitale strategie

De digitale strategie ‘Shaping Europe’s digital future van de Commissie Von der Leyen moet van Europa een digitaal continent maken zonder morele compromissen te sluiten, bijvoorbeeld op het gebied van privacy. De strategie kent twee speerpunten: data en kunstmatige intelligentie. Een nieuwe datastrategie moet het uitwisselen en (her)gebruiken van data vergemakkelijken. Uitganspunt zijn de bergen data die overheden en grote organisaties verzamelen maar niet gebruiken. Volgens de Commissie kan een data space deze data per sector ontsluiten. Op het gebied van AI wil de Commissie enerzijds de Europese onderzoekscapaciteiten versterken en anderzijds het vertrouwen van de burger winnen door strengere handhaving.

Digital Europe

Een nieuw programma moet de digitaliseringsslag mogelijk maken: Digital Europe. Het programma kent vijf sleutelgebieden: kunstmatige intelligentie, digitale vaardigheden, supercomputers, cybersecurity en bredere toepassing van digitale technologieën met behulp van Digital Innovation Hubs. Het programma vormt onderdeel van het voorstel voor de meerjarenbegroting voor 2021-2027 en de uitrol is daarmee nog niet gegarandeerd. Wel was Digital Europe het eerste programma waarover een akkoord werd bereikt door onderhandelaars van het Parlement, de Raad en de Commissie. Digital Europe is complementair aan Horizon Europe.

Data delen en GDPR

Naast investeringen is één digitale randvoorwaarde cruciaal voor onderzoekers: het delen van data. Binnen de EU valt het delen van data sinds 2018 onder de Algemene Verordening Persoonsgegevens (AVG), ook wel General Data Protection Regulation (GDPR) genoemd. De AVG regelt naast de bescherming van persoonsgegevens ook het delen van data. De AVG is niet ontworpen om onderzoek te hinderen en bevat enkele uitzonderingen voor onderzoeksdoeleinden. Desalniettemin moeten alle onderzoeksinstellingen aan de wettelijke eisen voldoen. Elke vier jaar evalueert de Commissie de AVG, waarvan de eerste uiterlijk in mei 2020 gepubliceerd wordt.

Digital Single Market (2015)

De digitale strategie bouwt voort op de Digital Single Market (DSM) strategie, waarmee de Commissie Juncker de digitale wereld wilde ontsluiten. De DSM-strategie kende drie pijlers, namelijk het wegnemen van barrières, randvoorwaarden voor de veiligheid van digitale netwerken en diensten en het stimuleren van de digitale economie door onder meer digitale vaardigheden. De voortgang van de implementatie wordt onder meer gemeten in de Digital Economy and Society Index (DESI). De DSM-strategie stond ook aan de voet van de European Open Science Cloud (EOSC) en het partnerschap European High-Performance Computing (EuroHPC), beide gefinancierd door Horizon 2020.

Digitaliseringspakket (2018)

Ook de nieuwe Europese datastrategie kent een voorganger, namelijk de European data economy strategy van 2020. Het pakket bevatte een aantal belangrijke plannen voor het kennisveld over het delen van gezondheidsdata, Open Science in de lidstaten, kunstmatige intelligentie en de eerste aanzet tot een gemeenschappelijke Europese dataruimte.

Meer informatie

Mededeling Commissie: Shaping Europe’s digital future
Mededeling Commissie: A European strategy for data
Witboek Commissie: Artificial Intelligence: A European approach to excellence and trust
Website Commissie: Shaping the Digital Single Market
Website Commissie: Elements of the European data economy strategy 2018
Website Commissie: EU data protection rules
Artikel Neth-ER: In Europa dient digitalisering de mens
Artikel Neth-ER: EC presenteert eerste digitale programma: Digital Europe
Artikel Neth-ER: EP en Raad bereiken voorlopig akkoord over Digital Europe
Artikel Neth-ER: Nieuwe regels databescherming aangenomen
Artikel Neth-ER: In 16 stappen naar een digitale interne markt
Artikel Neth-ER: Nederland behoort tot de koplopers in digitalisering
Artikel Neth-ER: EC: zes actielijnen voor implementatie European Open Science Cloud
Artikel Neth-ER: Europese Commissie wil investeren in supercomputers
Artikel Neth-ER: Commissie wil het delen van gezondheidsdata verbeteren
Artikel Neth-ER: EC: meer investeringen in kunstmatige intelligentie nodig
Artikel Neth-ER: Nieuwe aanbeveling Open Science voor lidstaten
Artikel Neth-ER: EC komt met voorstel voor Europese dataruimte

Nieuws

AVG blijft zorg voor gezondheidsonderzoek

Twee jaar na invoering blijven gezondheidsonderzoekers het hoofd breken over de Algemene Verordening Gegevensbescherming. De wet stelt bijkomende voorwaarden aan het verrichten van onderzoek, maar...

Lees meer

Geef uw mening over de toepassing van de AVG

De Commissie vraagt uw mening over de Algemene Verordening Persoonsgegevens. Geïnteresseerden kunnen tot 29 april feedback geven over de werking en toepassing van de Algemene Verordening...

Lees meer

Hoe bereidt een curriculum studenten voor op de Vierde Industriële Revolutie?

Om mensen van alle leeftijden voor te bereiden op de uitdagingen die de Vierde Industriële Revolutie met zich meebrengt moeten er toekomstgerichte curricula worden ontwikkeld en geïmplementeerd. Het...

Lees meer

EARTO enthousiast over focus ecosystemen binnen industriestrategie

De European Association of Research & Technology Associations (EARTO) is enthousiast over de focus op industriële ecosystemen in de nieuwe Europese industriestrategie. In een persbericht...

Lees meer

Rol voor kennisveld in nieuw mkb-beleid

Het mkb, inclusief innovatieve start-ups, is cruciaal voor de transitie naar een duurzaam en digitaal Europa. Zo stelt de Europese Commissie in haar voorstel voor een nieuw mkb-beleid. Synergieën...

Lees meer

Industriestrategie biedt ruimte voor kennisveld

Focus op industriële ecosystemen, zo luidt het devies van de nieuwe Europese industriestrategie. Ecosystemen zijn flexibel en effectief en daarom de beste manier om de Europese industrie groener en...

Lees meer

Horizon Europe: een programma met geopolitieke potentie

“Mijn Commissie wordt een geopolitieke Commissie”, aldus de nieuwe Commissievoorzitter Von der Leyen. In een toenemende mate multipolaire wereld heeft de Commissie de ambitie uitgesproken Europa...

Lees meer

Merendeel lidstaten heeft nationale AI-strategie

Een groot deel van de EU-landen heeft inmiddels een kunstmatige intelligentie (AI)-strategie gepubliceerd. De overige lidstaten werken momenteel aan nationale strategieën, zo blijkt uit een...

Lees meer

Geef uw mening over de nieuwe datastrategie

De Commissie heeft haar nieuwe datastrategie opengesteld voor consultatie. Tot en met 31 mei 2020 kunt u input geven op het plan dat het uitwisselen van data in de EU moet vergemakkelijken. ...

Lees meer

Schrijf u in voor onze nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van ons laatste nieuws.