Green Deal

Dossierbeschrijving

In december 2019 heeft de Europese Commissie de nieuwe groeistrategie van Europese Unie gepubliceerd: de Green Deal. Met de ambitieuze visie wil de Commissie voor het jaar 2050 van Europa het eerste klimaatneutrale blok ter wereld te maken. Deze ambitie dient hand in hand te gaan met de groei van een eerlijke, welvarende samenleving en een concurrerende economie. Dit laatste wordt bereikt middels het mechanisme voor een rechtvaardige transitie (JTM), dat voorziet in steun aan regio’s en sectoren die het meest worden geraakt door de transitie naar een groene economie. Zowel de Green Deal als het JTM vallen onder de verantwoordelijkheid van Frans Timmermans, uitvoerend vicevoorzitter voor de Europese Green Deal. Het Green Deal investeringsplan -om de ambities financieel mogelijk te maken- valt onder de verantwoordelijkheid van Valdis Dombrovskis, uitvoerend vicevoorzitter voor een economie die werkt voor mensen.

Lees meer

Green Deal Investeringsplan 

Het Green Deal Investeringsplan (EGDIP) is het investeringsplan voor de Europese Green Deal en het JTM. Middels het EGDIP wil de Commissie één biljoen euro aan duurzame investeringen mobiliseren om de ambitieuze ambities te voltooien. Het EGDIP wordt gefinancierd met 503 miljoen euro uit de EU begroting. De financiële middelen van de Commissie worden uit het huidige en aankomende EU budget gehaald. Het overige onderdeel van het bedrag dient te worden aangevuld met publieke en private investeringen. Er is namelijk al eerder besloten om 25% van het meerjarig financieel kader (MFK) aan het klimaat uit te geven. Bovendien is de injectie uitgesmeerd over een periode van tien jaar, waarmee de Commissie een voorschot neemt op het MFK 2028-2035.

Just Transition Fonds

Toch worden er ook nieuwe middelen vrij gemaakt binnen het EGDIP. Het fonds voor een rechtvaardige transitie (JTF) maakt onderdeel uit van het JTM en bevat 7.5 miljoen euro. Investeringen uit het JTF worden ingezet op het gebied van onderzoek & innovatie; technologie & infrastructuur voor betaalbare schone energie; en omscholing en bijscholing van werknemers. Op die manier draagt het JTF bij aan het doel van het JTM om steun te bieden aan regio’s die economisch meer afhankelijk zijn van fossiele brandstoffen en bij de ontwikkeling van vaardigheden die aansluiten op de arbeidsmarkt. Nederland heeft recht op 220 miljoen euro uit het JTF, om uiteindelijk 3.2 miljard euro via het mechanisme te kunnen mobiliseren.

Belang voor het Kennisveld

Binnen de Green Deal zijn onderwijs, onderzoek en innovatie essentiële elementen om de klimaatdoelen te bereiken. De Commissie kondigt in de Green Deal de volgende acties aan op het gebied van onderwijs, wetenschap en innovatie:

  • Onderwijs: bij- en omscholing van toekomstige en huidige werknemers; het
    opzetten van een Europees competentieraamwerk voor de ontwikkeling van kennis en vaardigheden met betrekking tot klimaatverandering; de ontwikkeling van een Europees netwerk voor uitwisselen ervaringen leraren omtrent duurzaamheidsactiviteiten en financiering voor de renovatie van school- en ziekenhuisgebouwen.
  • Onderzoek en innovatie: aanmoediging van open data en een multidisciplinaire aanpak; een nadruk op experiment in onderzoeks- en innovatiebeleid; ontwikkeling van innovatie-waardenketens door middel van de grootschalige ontwikkeling en inzet van nieuwe technologieën; samenwerking tussen EIT KIC’s, hogeronderwijsinstellingen, onderzoeksinstituten en bedrijven voor maximale impact en; financiering van veelbelovende start ups.

De acties op het gebied van onderwijs, wetenschap en innovatie hebben zich al verder uitgewerkt naar concrete ontwikkelingen. Zo heeft de Commissie in haar voorstel voor het nieuwe werkprogramma van de EIC een eenmalige Green Deal Call ter waarde van 350 miljoen euro in het kader van Horizon 2020 geïntroduceerd. Een groot deel van het bedrag richt zich op de EIC accelerator, welke start-ups en MKB ondersteunt bij het ontwikkelen en opschalen van baanbrekende innovaties. Daarnaast wordt in toenemende mate gesproken over de mogelijkheden van duurzame mobiliteit binnen de onderzoeks- en onderwijsprogramma’s.

Tijdlijn

De Commissie wil het huidige en toekomstige reguleringskader herzien om ervoor te zorgen dat de Green Deal ambities worden ondersteund met accurate wetgeving. De Groene Eed moet garanderen dat wetgeving ten alle tijden bijdraagt aan de klimaattransitie. Zo heeft de Commissie op 4 maart de Klimaatwet geïntroduceerd, waarin de lange termijndoelen voor het jaar 2050 worden vastgelegd, die zijn bepaald in de Green Deal. Op dezelfde dag is ook de call voor het klimaatpact gepubliceerd, om de maatschappelijke betrokkenheid bij klimaat en milieu te vergroten. De industrie strategie en het Actieplan Circulaire economie zijn op 10 maart gelanceerd om de groene strategie te ondersteunen. Andere Green Deal initiatieven worden door de COVID-19 uitbraak vertraagd of uitgesteld. Zo wordt het klimaatdoel voor 2030 volgens planning in september herzien, maar lopen de Biodiversiteitsstrategie, Farm to Fork en het Europese Klimaatpact vertraging op. De Europese klimaatadaptatiestrategie wordt uitgesteld tot 2021.

Meer informatie

Website Europese Commissie: European Green Deal
Artikel Neth-ER: Green Deal investeringsplan mobiliseert één biljoen euro
Artikel Neth-ER: Wat betekent de Green Deal voor het kennisveld?
Artikel Neth-ER: Just Transition Fund concentreert zich op Groningen
Artikel Neth-ER: Update EIC werkprogramma bevat Green Deal call van 350 miljoen
Artikel Neth-ER: Erasmus+ moet duurzamer, maar fysieke mobiliteit is onvervangbaar
Artikel Neth-ER: Industriestrategie biedt ruimte voor kennisveld

Geüpdatet op: 13/05/2020

Nieuws

Commissie lanceert kenniscentrum voor bescherming biodiversiteit

Een nieuw kenniscentrum zal kennis en data gaan verzamelen over biodiversiteit onder andere ter ondersteuning van samenwerking, partnerschappen en...

Lees meer

Dit zijn de 6 kennisplannen van de Commissie voor 2021 (en nog 143 andere)

De Commissie heeft zes concrete plannen op het gebied van onderwijs, onderzoek en innovatie voor 2021. Naast wetgeving over micro-credentials, individuele leerrekeningen en staatsteun, zijn dat...

Lees meer

Groene Renovatiegolf heeft baat bij onderwijs en onderzoek

De Commissie publiceerde een renovatiegolfstrategie die het belang van nieuwe vaardigheden en innovatie in de bouwsector onderstreept. De bouwsector moet meer vrouwen gaan aantrekken en er moet...

Lees meer

Roep om strategische onderzoeks- en innovatieagenda voor een circulaire economie

De Europese Unie zou een strategische onderzoeks- en innovatieagenda voor een circulaire economie moeten opzetten. Dit stelt de denktank CEPS in een rapport over circulaire economie. Het rapport is...

Lees meer

Europees Parlement wil een groener Erasmus+

Het Europees Parlement roept de Europese Commissie op om Erasmus+ sterker in te zetten tegen klimaatverandering. Het Parlement wil duurzaamheidsindicatoren zien in de nieuwe Europese onderwijs- en...

Lees meer

State of the Union: de toekomst van Europa is groen en digitaal

Commissievoorzitter Ursula von der Leyen legt in haar eerste State of the Union speech de nadruk op de groene en digitale transities. Om over onderwijs, onderzoek of innovatie iets te horen, moet...

Lees meer

Geef uw mening over het onderzoeksprogramma Research Fund for Coal and Steel

Tot 10 september heeft u de kans om uw mening te geven over aanpassingen die worden gemaakt in de grondslagen van het onderzoeksprogramma Research Fund for Coal and Steel. Het onderzoeksprogramma,...

Lees meer

JRC: Implementatie Green Deal vereist meer interactie tussen wetenschap en beleid

De vormgeving en implementatie van de Europese Green Deal zou gebaat zijn bij een betere interactie tussen wetenschap en beleid. Zo stelt het Joint Research Centre van de Europese Commissie in een...

Lees meer

Extra aandacht voor groene en digitale transitie in vernieuwde Youth Guarantee

Nu is het moment om jeugdwerkgelegenheidsbeleid te verweven met de groene en digitale transities. Een nieuwe steunpakket moet de werkloosheid onder jongeren tegengaan. De Commissie roept de...

Lees meer

Schrijf u in voor onze nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van ons laatste nieuws.