Europees semester

Dossierbeschrijving

Het Europees semester coördineert sinds 2010 het economisch beleid in de lidstaten. Elk jaar maakt de Commissie per land een uitgebreide analyse van de plannen voor budgettaire, economische en structurele hervormingen en doet landspecifieke aanbevelingen. Daarbij kijkt de Commissie of de lidstaten voldoende voortgang hebben geboekt met het realiseren van de doelstellingen in de Europa 2020 strategie.

Lees meer

Vijf doelstellingen voor 2020

In 2010 hebben alle lidstaten zich gecommitteerd aan de Europa 2020 strategie. De EU wil door middel van deze strategie in 2020 uitgroeien tot een slimme, duurzame en inclusieve economie in een snel veranderende wereld. De strategie bevat vijf ambitieuze doelstellingen op het gebied van onderzoek & ontwikkeling, onderwijs, werkgelegenheid, klimaat/energie en armoede. Zo is afgesproken dat in 2020 de EU 3% van haar bnp besteedt aan onderzoek & ontwikkeling en dat minstens 40% van de 30 tot 34-jarigen hoger onderwijs heeft gevolgd.

Monitoren van Europa 2020

De doelstellingen kunnen alleen behaald worden als de lidstaten zich nationaal inspannen. Om dit te kunnen realiseren heeft de EU besloten om een jaarlijkse cyclus van economische beleidscoördinatie te ontwikkelen: het Europees semester. Elk jaar doet de Commissie landspecifieke aanbevelingen op basis van een gedetailleerde analyse van de plannen voor hervormingen in de EU-landen. Daarbij gaat het om drie thema’s, namelijk structurele hervormingen in het kader van Europa 2020, gezonde overheidsfinanciën (geen buitensporige staatsschulden) en macro-economisch evenwicht in de EU.

Fases in het Europees semester

De cyclus van het Europees semester volgt elk jaar hetzelfde stramien:

  1. Voorbereidende fase: november- februari
    De voorbereidende fase start in november met de jaarlijkse groeianalyse. Hierin schetst de Commissie de meest urgente economische en sociale prioriteiten in de Europese Unie voor het komende jaar. Het gaat daarbij om de overkoepelende thema's die de EU als geheel aangaan. Deze fase wordt daarom ook wel de Europese fase genoemd.
  2. Landspecifieke fase: maart-juli
    De nationale fase gaat van start wanneer de Commissie begin maart landspecifieke rapporten presenteert. In dit rapport doet de Commissie per land een diepgaande analyse van de uitdagingen voor de nationale economie, arbeidsmarkt, overheidsfinanciën, etc. In reactie moeten de lidstaten in april een nationale hervormingsstrategie indienen. Vervolgens stelt de Commissie op basis van die strategieën, haar rapport en de prioriteiten van de jaarlijkse groeianalyse landspecifieke aanbevelingen op, waarin zij een op maat gesneden beleidsadvies aan de lidstaten voorstelt. De landspecifieke aanbevelingen worden door de Raad van Ministers in juni aangenomen en door de Europese Raad bekrachtigd.
  3. Landen stellen begrotingen op: juli-november
    Tijdens de tweede helft van het jaar (het “nationaal semester”), houden lidstaten rekening met de aanbevelingen bij het opstellen van de begroting voor het komende jaar. Half oktober moeten de lidstaten de nationale ontwerpbegrotingen bij de Commissie en bij de Eurogroep hebben ingediend, voordat ze aan het einde van het jaar in de nationale parlementen goedgekeurd worden. Er wordt van de lidstaten verwacht dat zij de aanbevelingen omzetten in de praktijk, en tijdens het volgende Europees Semester zal men hierop geëvalueerd worden.

Aan het einde van het jaar begint de cyclus opnieuw met de groeianalyse.

Aanbevelingen Nederland

Nederland doet het doorgaans goed in de analyses van de Commissie, maar ieder jaar komen dezelfde verbeterpunten terug. Zo scoort Nederland goed op onderwijsresultaten en academische prestaties en eindigt hoog in internationale rankings op dit gebied. Daarentegen blijft Nederland achter op de EU2020-doelstelling om minimaal 3% van het bbp in onderzoek & innovatie (O&O) te investeren. Bovendien wordt relatief veel van de Nederlandse O&O gefinancierd door investeringen fiscaal aftrekbaar te maken, in plaats van door directe investeringen door de overheid. Ook de Nederlandse hypotheekrenteaftrek, huizenmarkt en deelname van vrouwen aan de arbeidsmarkt komen er in vergelijking met de rest van Europa bekaaid vanaf.

Steeds meer ballen in de kerstboom

De manier van werken binnen het Europees semester is de Commissie en de lidstaten goed bevallen en bestrijkt inmiddels veel meer thema’s dan oorspronkelijk was voorzien. Zo vormen de twaalf indicatoren uit de European Pillar of Social Rights sinds 2017 onderdeel van het Europees semester. Maar ook buiten het semester past men de methode van regelmatig vergelijken en beoordelen toe. Elke twee jaar analyseert de Commissie bijvoorbeeld de nationale gezondheidssystem in samenwerking met de OESO (State of Health in the EU). Op kennisgebied monitort de Commissie sinds 2013 elke twee jaar de vooruitgang van de Europese Onderzoeksruimte in haar ERA Progress Reports en sinds 2012 elk jaar het onderwijs- en opleidingsbeleid in de Education and Training Monitor.

Meer informatie

Publicatie Commissie: Europe 2020: A European strategy for smart, sustainable and inclusive growth
Publicatie Commissie:
Annual Sustainable Growth Strategy 2020
Presentatie Commissie:
European Semester economic coordination cycle
Infographic Raad: Who does what in the European Semester
Website Commissie:
State of Health in the EU
Website Commissie:
ERA progress report
Website Commissie:
Education and Training Monitor

Geüpdatet op: 11/03/2020

Nieuws

Commissie: Nederland, spits investeringen toe op missiegedreven onderzoek & innovatie

De Europese Commissie adviseert Nederland om haar publieke investeringen te richten op missiegedreven onderzoek & innovatie. Dit stelt zij in de landspecifieke aanbevelingen in het kader van het...

Lees meer

Commissie: 8 juli nieuwe datum mededeling ERA & onderwijsinitiatieven

De Europese Commissie verwacht op 8 juli een reeks kennisrelevante initiatieven te presenteren. Hieronder vallen de mededeling voor de ERA, alsook de update van de Skills Agenda en het voorstel voor...

Lees meer

CESAER: vastgesteld percentage BBP naar hoger onderwijs

Er moet een vast percentage van het BBP toegekend worden aan het hoger onderwijs in Europa. Dit stelt CESAER in een van haar twee onlangs gepubliceerde position papers. In het eerste paper deelt de...

Lees meer

Raad bereikt overeenstemming over EIT

De Raad Concurrentievermogen heeft een algemene gedeeltelijke oriëntatie bereikt over de Strategische Innovatie Agenda van de EIT, waarin de belangrijkste doelstellingen voor de EIT voor 2021-2027...

Lees meer

Commissie: NL moet meer investeren in O&O en vaardigheden

Nederland investeert nog te weinig in onderzoek en ontwikkeling, zo blijkt uit het jaarlijks landenverslag van de Europese Commissie in het kader van het Europees semester. Ook is het...

Lees meer

Onderwijsministers verbinden onderwijs met andere thema’s

De Raad van Europese onderwijsministers wil onderwijs duidelijker verbinden met andere beleidsthema’s. Zo onderstreepten de ministers tijdens de laatste vergadering dat onderwijskwesties als brain...

Lees meer

27 Europese koepels roepen Commissie op tot sterke SDG-strategie

27 belangenorganisaties hebben in een brief aan Commissievoorzitter Ursula Von der Leyen een oproep gedaan om de SDG-strategie te versterken. De brief is ondertekend door leden van het EU high-...

Lees meer

Commissie: ‘Europa heeft recordaantal investeringen nodig in O&I'

Europa zal recordaantallen investeringen moeten doen in baanbrekend onderzoek & innovatie komend jaar, daarvoor is wel flexibiliteit in het Europees budget vereist. Dit staat in de jaarlijkse...

Lees meer

LLLP: Europees semester te economisch

De aanbevelingen van het Europees Semester hebben een te economische aanpak. Dit zegt het Lifelong Learning Platform in een statement met suggesties voor de Country Specific Recommendations. Ook...

Lees meer

Schrijf u in voor onze nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van ons laatste nieuws.